از سوى ديگر بخش مهم رسالت انبيا و اولياى الهى تزكيه نفوس و تربيت مردم و رشد و تعالى روحى و اخلاقى آنان است و مربى و معلم اخلاق نخست بايد خويشتن را از بديهاى اخلاق پيراسته و به زيبايى‌هاى اخلاقى آراسته سازد تا از عهده رسالت خويش برآيد. به همين دليل، خداوند نخست برجستگى اخلاقى پيامبر را تأييد مى‌كند و مى‌فرمايد:
وَ إِنَّكَ لَعَلى‌ خُلُقٍ عَظِيمٍ (قلم: ٤)
و تو داراى اخلاق (بسيار) بزرگى هستى.
سپس، راز موفقيت رسالت را همين اخلاق نيكو، به خصوص مهربانى و حسن معاشرت پيامبر (ص) دانسته، مى‌فرمايد:
فَبَما رَحْمَةٍ مّنَ اللَّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ. (آل‌عمران: ١٥٩)
به (بركت) رحمت الهى در برابر مردم نرم (و مهربان) شدى و اگر خشن و سنگدل بودى، از گردت پراكنده مى‌شدند.
اخلاق نيكوى رسول خدا (ص) مانند ديگر كمالات او در اهل بيت معصوم (ع) استمرار يافت و خلق و خوى يكايك آنان همچون رهبر بى نظير اسلام بهترين بود. در اينجا گوشه‌اى از ابعاد اخلاقى و حسن معاشرت و خوى نيكوى آنان را به نظاره مى‌نشينيم.
الف- در كنار خانواده‌ اهل بيت پيامبر بهترين سلوك را با خانواده خويش داشتند و از اين نظر نيز اسوه و نمونه بودند. اعضاى خانواده هر يك از معصومين (ع) همواره‌