نزديكان را بى‌اثر گرداند، و از خشم نزديكان، خشنودى همگان را زيانى نرساند. «١» اقتصاد و ميانه‌روى امامان (ع) هدفمند بود. آنان خواه در مسند حكومت، خواه در گوشه زندان و چه در ميان دوستان و چه در محاصره دشمنان، همواره منادى اعتدال و ميانه روى بودند و در ميدانهاى گوناگون سياسى، اجتماعى، علمى و فرهنگى، نظامى و اقتصادى هيچ گاه از خط مستقيم ميانه روى چهره بر نگرداندند. براى راه يافتن به اين حقيقت به نمونه‌هاى زير مى‌نگريم:
اميرمؤمنان (ع) به پرچمدارش فرمان مى‌داد:
پاى خويش را در زمين ميخكوب كن، هنگام نبرد دندانهايت را بر هم بفشر و به آخرين فرد دشمن چشم بدوز! «٢» اما در همين جنگ (صفين) هرگز آب را بر روى دشمن نبست هر چند سربازان معاويه پيش‌تر چنين كرده بودند. همچنين با اينكه دشمنان او به تعبير رسول خدا (ص) ناكثين، مارقين و قاسطين بودند، ولى امام هرگز جنگى را آغاز نكرد و همواره در حالت دفاع بود و جنگهاى داخلى را ديگران بر آن حضرت تحميل كردند.
چون امام على (ع) بر اثر ضربت ناجوانمردانه ابن ملجم بر بستر شهادت بود، به امام حسن مجتبى (ع) فرمود:
او يك ضربت زده است و شما حق داريد يك ضربت به او بزنيد. مبادا به‌