ام الكتاب يعنى حقيقتى كه اولًا تمام حقايق جهان در آن منتقش است. ثانياً ثابت و مصون از تغيّر و زوال است و ثالثاً نزد خدا است. ام الكتاب يعنى ريشه عميق حقايق، زيرا جهان امكان يا روى قانون عليت و نظام علّى و معلولى توجيه مى‌شود و يا روى نظام ظهور و ظاهر و مظهر تبيين مى‌گردد، در هر حال اصلى دارد و مادرى كه از آن، همه حقايق تنزل‌و تجلى مى‌كند، چيزى از ام الكتاب بالاتر نيست و اگر گفته مى‌شود معصومين (ع) «ام الكتاب» هستند يا «كتاب مبين» يا «لوح محو و اثبات» اند براى آن است كه آن ذوات نورى چه در قوس نزول و چه در قوس صعود، با آن حقايق عينى متحد اند و هر چه در جهان امكان يافت مى‌شود از قلب آنان مى‌گذرد! چون معصومين و اهل بيت عصمت و طهارت (ع) يك حقيقتند و باطن آنها همان باطن پيغمبر است. «١» آنان با چشم دل و باطن خويش، حقايق عالم را آن گونه كه هست مى‌بينند و درك مى‌كنند و حقيقت آفرينش نيز چيزى جز توحيد ذات اقدس الهى نيست و معناى توحيد خالص نيز همين است:
به صحرا بنگرم صحرا تو بينم به دريا بنگرم دريا تو بينم‌ به هر جا بنگرم كوه و در ودشت نشان از قامت رعنا تو بينم «٢» ب- اخلاص در اخلاق‌ معصومين (ع) در حالات قلبى و سير و سلوك درونى خويش نيز از بالاترين درجه اخلاص برخوردارند و در خلق و خوى خود نيز مخلصان راستين اند، غم و شادى، دوستى و دشمنى، خواستن و نخواستن و اشتياق و