جبران و مش سيره اخلاقى معصومين ١٩١ الف - معنوى ص : ١٩٠ كلاتشان را حل كنند. يكى از اصول حكومتى امام على (ع) اظهار لطف و محبت و رسيدگى عاطفى به مردم بود؛ چنان كه در عهد نامه مالك اشتر مى‌فرمايد:
وَ اشْعِرْ قَلْبَكَ الرَّحْمَةَ لِلرَّعِيّةِ وَ الَمحَبَّةَ لَهُمْ وَ اللُّطْفَ بِهِمْ. «١» دل خويش را سرشار از مهربانى و محبت و لطف به مردم و زير دستان نما.
و در وصيت نامه خويش، ترحم و ملاطفت به يتيمان را يادآور مى‌شود و مى‌فرمايد:
اللّهَ اللّهَ فِى الْايْتامِ فَلا تُغِبُّوا افْواهَهُمْ وَ لايَضيعُوا بِحَضْرَتِكُمْ. «٢» خدا را خدا را درباره يتيمان! مبادا آنان را گاهى سير و گاهى گرسنه بگذاريد و يا در حضور شما به تباهى افتند.
امام صادق (ع) مى‌فرمايد:
اميرمؤمنان (ع) هزار برده را با اموال شخصى خود خريد و سپس آزاد كرد. «٣» چنين كارى- كه از عاطفه و رأفت امام به بردگان حكايت مى‌كند- تا آن زمان و حتى پس از آن سابقه نداشته است.
نقل است كه حضرت زين العابدين (ع) سواره از جايى مى‌گذشت. عده‌اى بيمار جذامى بر زمين نشسته، غذا مى‌خوردند. چشم آنها كه به امام افتاد، او را به خوردن دعوت كردند. امام فرمود: «من امروز روزه دارم وگرنه دعوت شما را اجابت مى‌كردم.» پس از آنكه به خانه رفت، دستور داد غذايى‌