جزاى عمل زشت، مثل آن است و كسى كه ببخشد و اصلاح كند، پاداش او با خداوند است و او ستمگران را دوست ندارد.
امام صادق (ع) از قول رسول خدا (ص) فرمود:
عَلَيْكُمْ بِالْعَفْوِ، فَانَّ الْعَفْوَ لا يَزيدُ الْعَبْدَ الَّا عِزّاً، فَتَعافَوْا يُعِزَّكُمُ اللَّهُ «١» بر شما باد به گذشت، گذشت جز بر عزّت بنده نمى‌افزايد. پس از يكديگر بگذريد، تا خداوند شما را عزيز گرداند.
حضرت على (ع) فرمود:
الْعَفْوُ تاجُ الْمَكارِمِ «٢» گذشت، سرآمد اخلاق نيك است.
در زندگى اجتماعى ميان افراد يا گروهها، كدورتهايى پديد مى‌آيد كه اگر تداوم يابد اجتماع انسانها را دچار روابط تيره، سردى، تفرقه و خشونت خواهد كرد. از اين رو، كدورتها را بايد با تصميمى منطقى وانسانى ازميان برد و يكى از راههاى رفع آن، گذشت است. انسان، عاطفه دارد و عاطفه، گره بسيارى از مشكلات را مى‌گشايد. در تداوم صفا، صميميت و آرامش اجتماعى نيز احساس و عاطفه، نقش تعيين كننده‌اى دارد، به گونه‌اى كه انسان خشمگين و درصدد انتقام را به شخصى رحيم و بخشنده تبديل مى‌كند.
عفو يا انتقام‌ در مقابل گذشت انتقام است، يعنى كيفر دادن بدكاران. در باره اينكه به‌