وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى‌ قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى‌ أَصْنَامٍ لَهُمْ قَالُوا يَامُوسَى اجْعَلْ لَنَا إِلهاً كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ. (اعراف: ١٣٨)
و بنى اسرائيل را از دريا (سالم) عبور داديم. آنان در راه خود به گروهى رسيدند كه اطراف بتهايشان با تواضع و خضوع گرد آمده بودند. (بنى اسرائيل با ديدن اين منظره) گفتند: اى موسى، تو هم براى ما معبودى قرار ده، همان گونه كه آنها معبودان (و خدايانى) دارند. گفت شما جمعيتى جاهل و نادان هستيد! به باور بعضى از مفسرين اين آيه نشان مى‌دهد كه انسان تا چه اندازه تحت تأثير محيط قرار دارد. محيط است كه مى‌تواند او رابه خدا پرستى سوق دهد. و محيط است كه مى‌تواند منشأ انواع مفاسد و بدبختى‌ها و يا سرچشمه صلاح و پاكى مى‌گردد و به همين جهت اصلاح محيط در اسلام فوق العاده مورد توجه قرار دارد «١».
بنى‌اسرائيل در طول تاريخ اسير دست فراعنه بودند و در بدترين حالت زندگى مى‌كردند.
موسى (ع) به امر الهى قيام نمود و با فرعون به مخالفت برخاست و مردم را به عبادت خداوند دعوت نمود. بنى اسرائيل به رهبرى آن مرد بزرگ از سيطره فرعون رهايى يافتند و با عنايت خداوند از درياى نيل به سلامت گذشتند. اينان به جاى شكرگزارى با مشاهده مردمان بت‌پرست، تحت تأثير قرار گرفتند آن محيط فاسد بر افكارشان تأثير گذاشت و آنان را به بت‌پرستى متمايل ساخت.
تاريخ اندلس اسلامى نكته‌اى درس‌آموز است كه نشان مى‌دهد چگونه مسيحيان براى تصرف اندلس و انحراف باورهاى اسلامى از طريق آلوده كردن محيط به مقاصد شوم خود رسيدند. لذا به نام خدمت و در لباس دوستى، مدارس رايگان با معلمان مسيحى داير نمودند تا از همان ابتدا فرزندان اسلام هرزه و بى‌اعتنا به دين تربيت گردند. باغ‌ها، بوستان‌ها وقف ساختن شراب و نوشانيدن به مسلمين گرديد. دختران زيبا و طناز در خيابان‌ها به دل ربايى پرداختند و ... پس از اين جريان بود كه زمينه اعراض مسلمانان را از دين فراهم نمودند. استاد مطهرى در اين‌باره مى‌فرمايد:
عزّت و آزادگى در انسان شهوت‌ران رشد ندارد. لذا در آن جا كه انسان به شهوت و عيش و نوش‌