بديهى است وقتى براى مردم سرچشمه اين گونه سنت‌هاى جاهلى آشكار شود، ديگر به سوى آنها نمى‌روند و از آنها اعراض مى‌كنند.
قرآن گاهى تنها دليل گرايش به باطل و مخالفت با انبياء را همين تقليد كوركورانه مطرح مى‌نمايد.
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ الشَّيْطانُ يَدْعُوهُمْ إِلَى‌ عَذَابِ السَّعِيرِ. (لقمان: ٢١)
و هنگامى كه به آنها گفته مى‌شود از آنچه خدا نازل كرده پيروى كنيد مى‌گويند نه، ما از چيزى پيروى مى‌كنيم كه پدران خود را بر آن يافتيم. آيا حتى اگر شيطان آنها را به عذاب آتش فروزان دعوت كند (باز هم تبعيت مى‌كنند؟)
اين نكته قابل توجه است كه آنچه از ديد اسلام منفى قلمداد گردد تقليد كوركورانه و ممنوع مى‌باشد وگرنه اگر توجه به آداب و رسوم نياكان همراه با آگاهى صورت گيرد، نه تنها منفى نبوده بلكه بسيارى از تجارب گذشتگان را مى‌توان چراغ راه آينده نيز قرار داد. هم چنين پيروى كردن از كسانى كه در فنى خاص تجربه و تخصص دارند، در شمار تقليد و پيروى مشروع و منطقى قرار مى‌گيرد.
٩- ٢. هم‌نشين بد دوست و هم‌نشين، نقش ويژه‌اى در شكل‌گيرى شخصيت آدمى دارد تا آنجا كه بسيارى معتقدند افكار و صفات آدمى بازتاب صفات دوستان اوست. پيامبر اكرم (ص) مى‌فرمايد:
الْمَرءُ عَلى‌ دِينِ خَلِيلِه وَ قَرِينهِ «١» روش آدمى بر طبق مذهب و سيره دوست و همنشين خودش خواهد بود.
حتى درباره شناخت دين و آيين كسى كه وضعيتش روشن نيست، توجه به دوستان و اطرافيان وى پيشنهاد شده است:
مَنِ اشْتَبَهَ عَلَيْكُم امْرُهُ وَ لَمْ تَعْرِفُوهُ دِينَهُ فَانْظُرُوا الى‌ خُلَطائِهِ «٢»