و سخن آخر در اين قسمت اين كه راز پيروزى، در اتحاد و انسجام ملت‌ها و امت‌هاى مسلمان است. اتحاد ميان همه قوميت‌هاى گوناگون و مذاهب گوناگون در درون ملت و انسجام ميان مسلمانان در ميان آحاد امت اسلامى از مذاهب گوناگون و وحدت كلمه آنها. و اين را دشمن با دامن زدن به اختلافات و تحريف حقايق مذاهب مى‌خواهد از بين ببرد كه هوشيارى امت اسلامى را مى‌طلبد.
٦- ١. لجاجت و تعصب باطل‌ واژه تعصب به معنى وابستگى و حمايت غير منطقى بر امرى است كه انسان را از حق باز دارد.
لجاجت يعنى اصرار و پافشارى كردن به گونه‌اى كه شخص منطق و حق را زير پا گذارد و از آن سرباز زند. و حتى بعد از آشكار شدن حق هم بر سخن باطل يا عمل نادرست خود پافشارى كند. آرى دو صفت مذكور مانع پيمودن راه حق مى‌گردند. قرآن مى‌فرمايد:
وَقَالُوا قُلُوبُنَا فِي أَكِنَّةٍ مِمَّا تَدْعُونَا إِلَيْهِ وَفِي آذَانِنَا وَقْرٌ وَمِنْ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ فَاعْمَلْ إِنَّنَا عَامِلُونَ.
(فصلت: ٥)
آنها گفتند قلب‌هاى ما در پوشش هايى قرار گرفته و گوش‌هاى ما سنگين است و ميان ما و تو حجابى وجود دارد. حال كه چنين است، براى خود عمل كن ما هم براى خود عمل مى‌كنيم.
اين آيه به طور بارز لجاجت مخالفان را نشان مى‌دهد و از قول آنها است كه مى‌گويند قلب‌هاى ما در زير پوشش قرار گرفته و گوش‌هاى ما سنگين است و ميان ما و تو حجاب است. ما هرگز تسليم سخنان تو نخواهيم شد تو به دنبال عمل خود باش و ما هم دنبال عمل خويش هستيم.
تعصب و لجاجت در حقيقت لازم و ملزوم يكديگرند، زيرا وابستگى به چيزى انسان را وادار مى‌كند كه در مورد آن اصرار ورزد و پافشارى كند و دفاع بى قيد و شرط نمايد. على (ع) مى‌فرمايد:
اللجاجة تَسِلُّ الرّاى «١»؛ لجاجت آراى انسان را سست مى‌كند.
سرچشمه لجاجت و تعصب هر چه باشد غالباً به جهل و كوتاه فكرى آميخته با آن برمى‌گردد. چرا كه دارنده آن چنين مى‌پندارد كه اگر دست از عقيده خود بردارد همه چيز را از دست مى‌دهد يا شخصيت او در هم مى‌شكند. پيامبر اسلام (ص) فرمود: