از متون دينى استفاه مى‌شود كه انسان‌هاى متوكل به خداوند اميد واعتمادشان تنها به خداوند و لطف و عنايت او است و از غير او تبرى مى‌جويند. مرحوم علامه طبرسى درباره توكل حضرت ابراهيم مى‌نويسد: به د نبال دستور نمرود براى سوزاندن ابراهيم مردم به جمع آورى هيزم پرداختند. سرانجام هيزم بسيارى تهيه و آتش شعله‌ور گرديد. امام صادق (ع) مى‌فرمايد:
لَمَّا اجْلَسَ ابْراهيمَ فِى الْمَنْجِنِيق وَ ارادُو انْ يَرمُوا بِهِ فى النار اتاهُ جِبْرِئيلُ فَقالَ السّلامُ عَلَيْكَ يا ابْراهيمُ وَ رَحْمَةُ اللَّه وَ بَرَكاتُهُ الكَ حاجة فَقالَ امَّا اليكَ فَلا فلما طرحوه دعا اللَّه فَقَالَ يا اللَّه يا واحِد يا احَد يا صَمَد يا مَنْ لَم يَلِد وَ لَم يُولَد وَ لَم يَكُن لَهُ كُفُوَاً احَد ... فَحَسِرت النّار عنه وَ انّه لمحتب وَ مَعَهُ جِبرائيل (ع) وَ هُمَا يَتَحَدَثَانِ فِى رَوضِه خَضراء «١» هنگامى كه ابراهيم را در منجنيق نهادند، جبرائيل آمد و گفت: السلام عليك و رحمة اللَّه و بركاته. آيا حاجتى دارى؟ گفت به تو نه. و آن گاه كه او را در آتش افكندند گفت يا اللَّه يا واحد يا احد يا صمد يا من لم يلد و لم يولد و لم يكن له كفواً احد ... طولى نكشيد حرارت آتش فرو نشست و با جبرئيل در بوستانى سرسبز به گفت و گو پرداختند.
درباره حضرت نوح نيز مى‌خوانيم كه هنگامى كه در برابر دشمنان نيرومند و لجوج قرار گرفت، با اعتماد بر خدا و توكل در برابر همه آنان ايستادگى نمود. قرآن در اين‌باره به پيامبر اكرم (ص) مى‌فرمايد:
وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ يَاقَومِ إِن كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُم مَقَامِي وَتَذْكِيرِي بِآياتِ اللَّهِ فَعَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَشُرَكَاءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوا إِلَيَّ وَلَا تُنظِرُونِ‌ (يونس: ٧١)
سرگذشت نوح را بر آنها بخوان در آن هنگام كه به قوم خود گفت اى قوم من اگر تذكرات من نسبت به آيات الهى بر شما سنگين است (هركار از دستتان ساخته است بكنيد) من بر خدا توكل كرده‌ام. فكر خود و قدرت معبودها يتان را جمع كنيد سپس هيچ چيز بر شما پوشيده نماند. تمام جوانب كارتان را بنگريد و لحظه‌اى مهلتم ندهيد.
با توجه به اينكه سوره يونس كه اين آيه در آن است كلى است، خداوند مى‌خواهد به گروه اندك مسلمانان كه در مكه همچون پروانه‌ها گرد شمع وجود پيامبر اسلام جمع شده بودند و