اسلام و علماى اسلام زيان وارد ساخته است. اين كه در روايت آمده كه اهل جهنم از بوى تعفن عالمى كه به علم خود عمل نكرده مُتاذىّ مى‌شوند. براى همين است كه در دنيا بين عالم و جاهل در نفع و ضرر به اسلام و جامعه اسلامى فرق بسيار وجود دارد اگر عالمى منحرف شد ممكن است امتى را منحرف ساخته و به عفونت بكشد. و اگر عالمى مهذب باشد اخلاق و آداب اسلامى را رعايت نمايد جامعه را مهذب و هدايت مى‌كند. اين عالم فاسد است كه دنيايى را به فساد مى‌كشاند. اذَا فَسَدَ العَالِمُ فَسَد العالَمُ «١» با توجه به آنچه كه گذشت خوب است به چند نكته گوشزد شود:
١- اصلى‌ترين عامل پيشرفت اسلام تبليغ عملى پيشوايان آن بوده است. اگر ما هم بخواهيم نسبت به جامعه خود، نسبت به خانواده خود، موفق باشيم بايد علاوه‌بر تبليغ زبانى، اهل عمل هم باشيم.
٢- بدانيم اگر در محل كار، در خانه، در محيط اجتماع، عملمان مؤيّد سخنان و حرف‌هايمان نباشد، تبليغات نتيجه عكس خواهد داد.
٣- عمل ما بايد همگام با پيام گفتارى ما در صحنه اجتماعى و در منظر زندگى با مردم و خانواده باشد تا آنان شما را الگوى عملى خود ببينند.
پيامدهاى منفى تضاد گفتار و رفتار الف- ايجاد تنفر در متربى‌ يكى از پيامدهاى سوء اين رفتار آن است كه متربى را نسبت به علم و عالم، مربى و معلم و نيز برنامه‌هاى تربيتى بى‌رغبت، بلكه در آنها تنفر ايجاد مى‌كند.
غزالى در كتاب ميزان العمل يكى از وظايف هشت گانه معلم را عمل كردن به علم خود مى‌داند و ادامه مى‌دهد؛ فَلا يَكْذِب مَقالُه بِحاله فَيَنْفُر الناس عَنِ الاسْتِرْشاد و الرُشْد وَ ذلك انَّ الْعَمَل مُدْرِك بِالْبَصَر و الْعِلْم بِالْبَصِيَره وَ اصْحابُ الابْصار اكْثَر مِنْ ارْبابِ الْبَصائِر. «٢» معلم نبايد گفتار خويش را با حالت و رفتار خود تكذيب نمايد زيرا در اين صورت مردم از