راههاى تقويت باورهاى دينى - نگارش، حمید - الصفحة ٧٤
پيام دين اسلام كه نشأت گرفته از قرآن مىباشد با محتواى غنى خود ابعاد مختلف زندگى انسان را در نظر گرفته است «١». برنامهاى كه اسلام ارائه مىدهد همه ابعاد زندگى انسانى را پوشش مىدهد.
امروز فرهنگ سازان دينى ما بايد بكوشند اين القائات را با تبيين چهره واقعى دين و آثار آن جواب بدهند، تا باورهاى دينى آحاد ملت از گزند هرگونه تحريفى مصون بماند.
٢- ١. عرفى شدن دين برخى از جامعهشناسان، حضور دين در عرصههاى گوناگون حيات بشر را موجب عرفى شدن آن دانستهاند. از نظر آنها عرفى شدن يعنى انتقال از ساحت قدسى به ساحت عرفى يا سكولار.
مشروعيت ارزشهاى قدسى از عوامل ماوراء الطبيعى است ولى ارزشهاى عرفى مبتنى بر سودمندى است. سرسپردن به ارزشهاى قدسى از طريق پيوند فوق عقلانى است، اما پيروى از ارزشهاى عرفى بر مبناى قرار داد است. اگر ارزشهاى قدسى بخواهند وارد عرف بشوند دچار فرسايش خواهند شدند و جامعه شناسان اين فرآيند را با صفاتى چون اسطورهزدايى، افسونزدايى، و طلسمشكنى توصيف كردهاند. از ديدگاه جامعه شناسانى چون اميلدوركيم، در عرصه قدسى، اشياء و پديدهها داراى غايات قدسى هستند و به خاطر فايده داشتن (به لحاظ مادى) براى انسانها مورد توجه قرار نمىگيرند، در حالى كه در عرصه عرف به اين امور از جهت فايده و منفعتى كه براى افراد دارند توجه مىشود. از همين جاست كه دوركيم مىگويد وقتى بشر از عرصه قدسى به عرصه عرفى گام برمىدارد ارزشهاى قدسى دچار فرسايش مىشوند. در اين راستا برخى از نويسندگان «٢» جامعه ما كه از فرآيند عرفى شدن فقه شيعه سخن گفتهاند معتقدند كه فقه شيعه مانند ساير دستگاههاى حقوقى تحولاتى را پشت سر گذارده كه نشان از عرفى شدن دارد. عرفى شدن از ديدگاه اين نويسنده به معنى دنياوى شدن و جدايىسازى ساحت سياسى از نهاد دين مىباشد. يعنى نهاد دين كه در اعصار گذشته كاركردهاى گوناگونى در زمينه آموزش، قضاوت، كشوردارى و غيره داشته، به علت پيچيده شدن مناسبات