راههاى تقويت باورهاى دينى - نگارش، حمید - الصفحة ٤٩
٢. پايبندى به ارزشهاى اخلاقى و رفتارى ١- ٢. توكل از راهكارهاى مهم در تقويت باورهاى دينى، سپردن امور به خداوند و اعتماد بر لطف الهى است. توكل، اطمينان و اعتماد به خداوند در كارهاست. گوهره توكل را بايستى در اعتماد به خداوند جست و جو كرد. زيرا توكل از ماده وكالت به معنى انتخاب وكيل نمودن است. بديهى است هر قدر وكيل، توانايى بيشتر و آگاهى فزونتر داشته باشد شخص موكل، احساس آرامش بيشترى مىكند و از آنجا كه علم خداوند بى پايان است هنگامى كه انسان توكل بر او مىكند آرامش فوق العاده احساس كرده در برابر مشكلات و حوادث مقاوم مىشود، در سختىها خود را در بن بست نديده و با اتكا به لطف خداوندى راه خود را به سوى هدف خود ادامه مىدهد «١».
درباره توكل در حديث مىخوانيم:
الْعِلْم بِانَّ الَمخْلُوقَ لايَضُّرُ وَ لايَنْفَعُ وَ لايُعْطى وَ لايَمْنَعُ وَ استِعْمالُ اليَأسِ مِن الْخَلْقِ فَاذا كانَ الْعَبدُ كَذلِك لَمْ يَعْمَل لَاحدٍ سِوَى اللَّهِ وَ لَمْ يَرْجَ و لم يَخَف سِوَى اللَّه وَ لَمْ يَطْمَع فِى احَدٍ سِوَى اللَّهِ فَهذا هُوَ التَوَكُلُ «٢» حقيقت توكل علم و آگاهى به اين است كه مخلوق نمىتواند نه زيانى برساند و نه سودى و نه چيزى ببخشد و نه از او باز دارد و ديگر به كار بستن يأس از خلق است. هنگامى كه بنده خدا چنين باشد جز براى خدا عملى انجام نمىدهد و اميد و ترس جز به خداوند ندارد و به هيچ كس جز خداوند دل نمىبندد. اين حقيقت توكل است.
يكى از نويسندگان مسيحى درباره حالت اطمينان و توكل امام خمينى رحمة اللَّه عليه مىگويد:
خيلى چيزهاى انقلاب ايران من را جذب كرد ولى مهمتر از هر چيز خاطره من از رهبر انقلاب ايران بود. من با اين كه بسيارى از شخصيتها و سياستمداران جهانى را ديدهام اما تاكنون كسى را مانند وى اين گونه مطمئن و آرام نديدم. با وجود اين كه مردى انقلابى و خستگىناپذير است، ولى گويا دنيايى از آرامش و اطمينان او را همراهى مىكند. «٣»