راههاى تقويت باورهاى دينى - نگارش، حمید - الصفحة ٤٢
يا بُنَىَّ اكْثِر مِنْ ذِكْرِ الْمَوتِ وَ ذِكْرِ ما تَهْجُمُ عَلَيه وَ تُفْضِى بَعْدَ الْمَوتِ الَيه حَتَّى يَأتِيَكَ وَ قَدْ اخَذْتَ مِنْهُ حِذْرَكَ و شَدَدْتَ له ازْرَكَ وَ لايَأتِيَكَ بَغْتَةً فَيَبْهَرَكَ «١» پسرم! فراوان به ياد مردن و به ياد پيشامدهاى بعد از مرگ باش، مرگى كه ناگاه به آن درآيى، و مرگ را جلوى جشمان خود تصور كن تا آن گاه كه نزد تو مىآيد، خود را آراسته و آماده نموده و كمر خود را بسته باشى كه مبادا ناگهان بيايد و تو را مغلوب سازد.
عبارات مولاى موحدان مبيّن آثار تربيتى و اخلاقى بسيارى است كه بر يادِ فراوان مرگ استوار مىباشد. شايد بتوان گفت تأثير اعتقاد به آخرت و زندگى اخروى، از اعتقاد به توحيد هم بالاتر باشد! چه بسا افرادى كه اعتقاد به خداى متعال دارند ولى اعتقاد به قيامت ندارند و با خود مىگويند در اين دنيا هرگونه كه مىخواهيم رفتار مىكنيم و هر آن چه دلخواه ماست انجام مىدهيم و نهايت امر اين است كه خدا راضى نيست، مهم نيست، عيبى ندارد. اما اگر به معاد اعتقاد داشته باشد و باور كند كه تنها مسئله عدم رضايت خدا مطرح نيست، بلكه بناست كه براى هميشه بدبخت شود و به عذاب ابدى مبتلا گردد، ديگر اين گونه به دلخواه خود عمل نمىكند چون به سهولت نمىتواند از كنار عذاب دردناك و جاودان آخرت بگذرد؛ مگر آن كه بسيار غافل و نادان باشد كه آن بىپايان جاودان را به اين اندك گذرا معامله كند.
ايمان به معاد و استقامت قرآن از تأثير ايمان به معاد در استقامت و مقاومت در مقابل دشمن در ميدان جهاد نقل كرده و مىفرمايد:
قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُلَاقُوا اللّهِ كَمْ مِن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللّهِ وَاللّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ. (بقره: ٢٤٩)
سخن از زبان گروهى از مؤمنان بنىاسرائيل است كه همراه طالوت به مبارزه با جالوت برخاستند و گروهى عقب ماندند و تنها اقليتى پا به ميدان گذاشتند. اين اقليت دو گروه شدند؛ بعضى گرفتار ترس شدند و گروهى ديگر كه ايمان داشتند گفتند چه بسا گروهى اندك، به فرمان خدا به گروهى عظيم غلبه كند و اين به سبب ايمان به معاد است.