راههاى تقويت باورهاى دينى - نگارش، حمید - الصفحة ٣١
قرآن مىفرمايد انسان نبايد در هيچ حال از ياد خداى خويش غفلت كند:
فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلَاةَ فَاذْكُرُوا اللّهَ قِيَاماً وَقُعُو راههاى تقويت باورهاى دينى ٣٥ ١ - ١. تداوم ياد خدا ص : ٢٧ داً وَعَلَى جُنُوبِكُمْ (نساء: ١٠٣)
پس هنگامى كه از نماز فراغت يافتيد باز در همه احوال ايستاده، نشسته و به پهلو و در هر حال خدا را ياد كنيد.
چه بسا علت اين تأكيد اسلام و قرآن بر ذكر پيوسته الهى اين باشد كه انسان در خلال زندگى دنيوى لحظه به لحظه استرسها و فشارهاى گوناگون را تجربه مىكند كه غلبه بر آنها از قدرت روحى و روانى انسان به طور تدريجى كاسته و زمينه را براى ايجاد بيمارى خطرناك روانى و جسمى فراهم مىنمايد. اما با ارتباط برقرار كردن با خداوند و استمداد از او و در سايه دعا و ارتباط پيوسته مىتواند بر قدرت روحى خود بيفزايد و بر مشكلات فائق آيد. امروزه در بعضى از مكاتب روانشناسى اين نكته مورد تاكيد قرار گرفته است كه اگر انسان در سختىها، رنجها و مصائب، احساس معنى كند نه تنها هيچ اثر سوئى بر روح و نفس او بر جاى نمىماند بلكه در ارتقاى روحى او نيز موثر واقع مىشود. «١» راستى چرا اين گونه است كه ياد خدا در انسان ايجاد آرامش قلبى، روحى و روانى مىكند؟
جواب اين سوال روشن است، چرا كه انسان موجودى دو بعدى است؛ مدل انسان اسلامى مدل خاصى است كه ظرفيتهاى روحى، معنوى و گرايشهاى متعالى دارد و از آن جا كه اين بعد روحى از مصدر و منشأ نخستين خود كه همان ذات اقدس الهى است دور شده، تا زمانى كه اين دورى ادامه داشته باشد روح انسان در تب وتاب و در جوش و خروش است. عجيب اين است كه انسان اين بعد معنوى و به تعبير استاد مطهرى اين مَن عِلوى را به نحو اصيلتر احساس مىكند و مىفرمايد:
انسان اين مَن عِلوى را كاملًا در خودش احساس مىكند، بلكه اين مَن را به نحو اصيلتر احساس مىكند در وقتى كه ميان مقتضيات حيوانى و آنچه انسان با عقل و اراده خودش تشخيص داده مبارزه در مىگيرد و انسان اراده مىكند كه مقتضاى عقل را بر جنبههاى حيوانى غلبه دهد، اينجا دو حالت پيدا مىكند گاهى موفق مىشود و گاهى موفق نمى شود در موقع