غافلگيرانه و از روى نيرنگ منع مى كند، از نهانگاه بيرون نمى‌آيد تا ابن زياد، خانه هانى را ترك مى‌كند، «١» وقتى زينب كبرى عليها السلام به خاطر دستور برادر، آن همه داغ و مصيبت را تحمل مى كند وگريبان چاك نمى دهد، «٢» و بسيارى از اينگونه صحنه‌ها وحادثه‌ها، همه نشانه «جهاد با نفس» ياران و همراهان امام حسين عليه السلام در نهضت عاشورا است.
درس عاشوار اين است كه كسانى قدم درميدان مبارزه با ستم بگذارند كه نيّت‌هايشان خالص باشد، هواى نفس نداشته باشند، ميل به قدرت طلبى و شهرت و رياست خواهى و تعلّقات دنيوى و محبّت دنيا را در وجود خود از بين برده باشد تا بتوانند در خطّ مبارزه، ثبات قدم و استقامت داشته باشند، و گرنه، خوف رها كردن مبارزه و هدف و خطر افتادن در دام و دامن نفس امّاره باقى است.
امام حسين عليه السلام از ويژگى‌هاى پيشواى صالح، اين را مى داند كه پايبند دين حق باشد و خود را وقف خدا و راه او كرده باشد؛ «الدائنُ بدين الحقِّ و الحابسُ نفسَهُ على ذاتِ اللّه» «٣»
امام امت (قدس سره) مى فرمايد:
بايد خودتان را بسازيد تا بتوانيد قيام كنيد، خودساختن به اين كه تبعيّت از احكام خدا كنيد. «٤»
تا در بند خويشتن خويش و هواهاى نفسانى خود باشيد، نمى‌توانيد