هجرت‌
آنچه مانع حركت انقلابى و مبارزاتى انسان مى‌شود، تعلّق و دلبستگى به خانه، زن و فرزند، زندگى و زادگاه، وضع موجود و ... است. افراد هدفدار به خاطر ايمان و اهدافشان رنج خانه به دوشى و دورى از وطن و اقوام را بر جان مى‌خرند، يا براى دست يافتن به اهداف، سرزمين ها، محيط ها و زمينه‌هاى مناسب ترى را جستجو مى‌كنند. اين است كه «هجرت تحميلى» و «هجرت اختيارى» در زندگى انسان‌هاى متعهّد و با همّت، نقش مهمّى دارد. پيامبران، براى رساندن پيام خدا، مهاجرت مى‌كردند. عيساى مسيح، به خاطر هجرت‌هاى فراوانش، مسيح (كثير السياحه) لقب گرفته است. در بسيارى از نهضت ها نيز ردّ پاى هجرت ديده مى‌شود.
قرآن كريم از «مهاجران» به عظمت ياد مى‌كند. در تاريخ اسلام نيز مهاجرانِ به حبشه و مهاجران به يثرب، موقعيّت و احترام داشتند و هجرت، يك ارزش مكتبى به حساب مى‌آمد و در تاريخ مسلمين، مبدأ تاريخ قرار گرفت.
در نهضت عاشورا نيز، امام حسين عليه السلام براى مقابله با حكومت جور، براى امر به معروف و نهى از منكر و در راه احياى دين دست به هجرت زد و مدينه را به قصد مكه، و مكّه را به سمت كوفه پشت سر نهاد. هجرت آن حضرت نيز در حيات مجدّد اسلام سهم ويژه‌اى داشت.
سيدالشهدا عليه السلام هنگام خروج از مدينه و وداع قبر رسول خدا بيست و دومين آيه از سوره قصص را تلاوت مى‌كرد كه به هجرتِ حضرت‌