وضع كوفه، روى به اين شهر پرنيرنگ و مردم پيمان شكن نهاده است.
وقتى امام حسين عليه السلام به فرزندان عقيل و مسلم بن عقيل فرمود كه شهادت مسلم برايتان كافى است، شما صحنه را ترك كنيد، يكصدا گفتند:
به خدا سوگند چنين نخواهيم كرد. جان و مال و خانواده و هستى خود را فداى تو مى‌كنيم و در ركابت مى‌جنگيم تا شهادت. «١»
اظهارات ايثارگرانه ياران امام در شب عاشورا مشهور است؛ يك به يك برخاستند و آمادگى خود را براى جانبازى و ايثار خون در راه امام اظهار كردند. از آن همه سخن، اين نمونه از كلام مسلم بن عوسجه كافى است كه به امام عرض كرد:
«هرگز ازتو جدا نخواهم‌شد. اگر سلاحى براى جنگ باآنان هم‌نداشته باشم، با سنگ با آنان خواهم جنگيد تا همراه تو به شهادت برسم.» «٢»
سخنان سعيد بن عبدالله حنفى، زهير بن قين و ديگران، جلوه‌هاى روشن و ماندگارى از اين روحيّه ايثارگرى است. طبق نقلى سخن گروهى از آنان چنين بود: «به خدا قسم از تو جدا نخواهيم شد! جان‌هايمان فداى توست، تو را با ايثار خون، چهره و اعضاى بدن حمايت مى‌كنيم.» «٣»
آرى ... خونى كه در رگ ماست، هديه به رهبر ماست. حضرت زينب عليها السلام عصر عاشورا هنگام حمله سپاه كوفه به خيمه ها و غارت اشياء چون ديد شمر با شمشير آخته قصد كشتن امام زين‌العابدين را دارد، فرمود: