مسلمين اند. آنچه كه در غدير خم اتفاق افتاد، تأكيدى مجدّد بود كه رسالتِ پيشوايى امت پس از رسول خدا صلى الله عليه و آله، بر عهده امام برتر و شايسته ترين فرد پس از آن حضرت، يعنى اميرالمؤمنين على عليه السلام است.
هر چند كه عدّه‌اى رياست طلب و زورمدار با راه اندازى غوغاى سقيفه، مسير امامت مسلمين را در بسترى ديگر انداختند و امّت را از امامتِ على عليه السلام محروم كردند، ولى اين حق، از آنِ آن حضرت بود و خود او پيش از رسيدن به خلافت و پس از آن در درگيرى و مناقشاتى كه با خلفا و معاويه داشت و پس از شهادتش، امامان ديگر شيعه، پيوسته بر اين حقِ راستين تأكيد كرده اند و آن را حق مسلّم خويش دانسته اند و ديگران را غاصب اين منصب دانسته‌اند.
قيام عاشورا، جلوه‌اى از اين حق خواهى و باطل ستيزى در ارتباط با اين والاترين ركن جامعه اسلامى بود. گرچه امام مجتبى عليه السلام بنا به مصالح و شرايطى (كه اينجا جاى بحثش نيست) با معاويه قرارداد صلح امضا كرد، امام حسين عليه السلام نيز تا وقتى معاويه زنده بود، به عهدنامه برادر شهيدش وفا دار ماند، امااين خاندان پيوسته نسبت به امامت مسلمين و منصب خلافت، مدعى بوده‌اند و پيوسته مى‌كوشيدند در حدّ توان و امكان، با بيدارسازى مردم و تهيّه مقدمات و زمينه چينى هاى لازم، اين عنصر مهم و ركن اساسى اسلام را جامه عمل بپوشانند.
دراين راستا، امامان شيعه، از جمله اباعبدالله الحسين عليه السلام چند برنامه محورى داشتند:
١- تبيين جايگاه امامت و ويژگى‌هاى امام؛