الحُسنَيَين» «١»
دست مى يابند و در مبارزات هم چه كشته شوند چه به پيروزى نظامى و سياسى برسند، هر دو صورت براى آنان خوب است.
امامان شيعه، در شرايط مختلف اجتماعى طبق تكليف عمل مى كردند. حادثه عاشورا نيز يكى از جلوه‌هاى عمل به وظيفه بود و تكليف را هم اقتضاى شرايط و شناخت زمينه‌ها تعيين مى‌كرد، البته در چهارچوب كلى دين و معيارهاى قرآنى. فرياد يا سكوت، قيام يا قعود امامان نيز تابع همين تكليف بود.
امام حسين عليه السلام، امام بر حق بود و خلافت و رهبرى را حق خود مى دانست، ولى در نامه اى كه به اهل بصره نوشت، فرمود: قوم ما حكومت را براى خود برگزيدند و ما به خاطر آنكه تفرقه امّت را خوش نداشتيم به آن رضايت داديم، در حالى كه ما خاندان پيامبر مى دانيم كه ما به خلافت و رهبرى، شايسته تر از كسانى هستيم كه آن را برعهده گرفته اند. «٢» همان حسين بن على عليه السلام كه يك لحظه‌هم حكومت يزيد را تحمّل نكرد، ده سال در حكومت معاويه زيست و دست به قيام نزد، چرا كه تكليف امام در اين دو دوره، متفاوت بود. تعبّد يك مسلمان به «حكم دين» بسيار مقدّس و ستودنى است. در ايامى كه مسلم بن عقيل در كوفه و درخانه هانى پنهان بود، روزى «ابن زياد» به عنوان عيادت هانى به خانه او آمد. نقشه ترور ابن زياد را كشيده بودند، ولى مسلم براى اجراى برنامه از نهانگاه بيرون نيامد