موسى عليه السلام و گريز از ستم فرعونى مربوط مى‌شد. «١»: «فَخَرَجَ مِنْها خائِفاً يَتَرَقَّبُ قالَ رَبِّ نَجِّنى‌ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمينَ».
دل كندن از مدينه، براى امام بسيار دشوار، امّا در راه هدف قابل تحمّل بود. وقتى به مكّه رسيد، پس از چند ماه اقامت، هم براى خنثى كردن توطئه يزيد در ترور او در كنار خانه خدا، هم براى اجابت دعوتنامه‌هاى شيعيان كوفه، به هجرتى ديگر پرداخت و راه كوفه را در پيش گرفت.
هجرتى به سوى شهادت، كه آگاهانه بود و براى فداكارى در راه تكليفى كه خون و جان مى‌طلبيد. از شهادت طلبان عاشق خدا نيز دعوت كرد كه در اين هجرت همراه او شوند. خطبه حضرت در آستانه خروج از مكّه به سوى عراق، كه با «خُطَّ الْمَوْتُ عَلى‌ وُلْدِ آدَمَ ...» شروع مى‌شود، در بردارنده اين فراخوانى به هجرت است:
«مَنْ كانَ باذِلًا فينا مُهْجَتَهُ، مُوَطِّناً عَلى‌ لِقاءِ اللَّهِ نَفْسَهُ فَلْيَرْحَلْ مَعَنا فَانّى‌ راحِلٌ مُصْبِحاً انْ شاءَاللَّهُ» «٢»
در اين دعوت، دو مشخّصه براى اين كوچندگان مطرح فرمود كه تحقّق اين دو شرط، زمينه‌ساز اين هجرت مقدّس است: آمادگى براى بذل خون، آمادگى براى ديدارِ خدا. هر كه اين دو صفت را دارد، با من كوچ كند، كه من سحرگاه كوچ مى‌كنم.
همراهان او نيز در راستاى اداى تكليف و نصرت امام، هجرت به مكّه و كوفه كردند. آنان هم كه از مكّه همراه او شدند، يا وقتى حركت او را به‌سوى كوفه شنيدند، به هر قيمت خود را به او رساندند و دست از خانه‌