پيامهاى عاشورا - محدثی، جواد - الصفحة ٢٥٤

سيراب كرد و فرمود حتّى به اسبان آنان نيز آب دهند. «١»
روز عاشورا، وقتى شمر متعرّض خيمه‌گاه امام شده بود، مسلم بن عوسجه از امام اجازه مى‌خواست كه شمر را كه از سركشان جبّار بود، با تير هدف قرار دهد. امّا امام نهى كرد و فرمود: دوست ندارم كه آغازگر جنگ باشم «لا تَرْمِهِ، فَإِنّى‌ اكْرَهُ انْ ابْدَأَهُمْ» «٢»
امام حسين عليه السلام بر بالين همه ياران شهيدش، حتّى غلام خود و غلام ابوذر هم آمد و دعايشان كرد. وقتى «جون»، غلام ابوذر كه سياهپوست بود بر خون خويش غلتيد، امام به بالين او آمد و دعا كرد كه: خدايا چهره‌اش را سفيد و بويش را خوش گردان و او را با نيكان محشور كن و ميان او و محمد و آل محمد، شناسايى برقرار ساز. «٣» اين احترامى بود كه به بردگان و سياهپوستان نيز، به خاطر «انسان» بودنشان مى‌گذاشت. همين برخورد را با غلام تركى كه به ميدان رفت و بر زمين افتاد انجام داد، به بالين او آمد و گريست و چهره بر چهره‌اش نهاد. غلام، چشمانش را گشود و لبخندى زد. آنگاه مرغ جانش به سوى خدا پركشيد. «٤»
برخلاف رفتار جبهه باطل كه براى انسان‌ها هيچ حقّى قائل نبودند، نهضت عاشورا مظهر ارزشگذارى به حقوق انسانى و حرّيت و آزادگى آنان در انتخاب راه و برخورد شايسته از سوى پيشوا با مجموعه زيردستان و يارانش بود.
امام حسين عليه السلام، حتى كسانى همچون «حرّ» را نيز كه كاروان حضرت را