چهره پيروز نبرد عاشورا به شمار مى‌آيد.
امام خمينى «قدسّ سرّه» درباره پيروزى حق بر باطل در نهضت عاشورا مى‌فرمايد:
«محرّم ماهى است كه عدالت در مقابل ظلم و حق در مقابل باطل قيام كرده و به اثبات رسانده است كه در طول تاريخ، هميشه حق بر باطل پيروز شده است.» «١»
سخنان فوق را امام امّت در تاريخ آذر ٥٧ در مصاحبه با راديو لوكزامبورگ فرموده است. آيا خود اين نشانه‌اى بر عزّت باطل ستيزانِ عاشورا نيست كه پس از چهارده قرن از گذشت آن حادثه، هنوز هم به عنوان سند پيروزى هميشگى حق بر باطل از آنان ياد مى‌شود؟
سيدالشهداء عليه السلام پس از مرگ معاويه و تصميم به ديدار با والى مدينه، از جمله سخنانى كه به خاندان خويش فرمود، اين بود: «وَ لا اعطِى الْمَقادَةَ وَ الْمذَلَّةَ مِنْ نَفْسى‌» «٢»
هرگز نخواهم گذاشت بر من تسلّط يابند و ذليل دست آنان شوم. اين را در پاسخ به كسانى گفت كه مى‌ترسيدند در اين ديدار، به امام آسيبى برسد يا مجبور به بيعت با يزيد شود. ناسازگارى وى با باطل، او را عزّت بخشيد.
درس امام به پيروان راهش اين است كه عزّت، در جانبدارى از حق و ستيز با باطل است، نه مرعوب باطل شدن و ساختن با آن.
ذلّتِ حق ستيزان‌
ديدى كه خون ناحق پروانه شمع را چندان امان نداد كه شب را سحر كند؟
خون به ناحق ريخته مظلوم، دامن ظالم را مى‌گيرد و ستمگران و همدستانشان گرفتار ذلّت و خوارى مى‌شوند. ظالمان به خاطر ظلمشان و مردم به خاطر تنها گذاشتنِ جبهه حق! به خصوص اگر اين ظلم درباره امام معصوم و خاندان مظلوم او باشد.
سيد الشهداء عليه السلام در مسير راه كوفه پس از رسيدن به منزل «بطن العقبه» خبرى از يك پيرمرد از اوضاع داخلى كوفه شنيد. آن مرد، امام را از رفتن به كوفه بر حذر داشت. حضرت فرمود: اوضاع كوفه را مى‌دانم.
كار خدا هم انجام گرفتنى است. به خدا قسم اين گروه دست از من نخواهند برداشت، مگر آنكه خونم را بريزند. وقتى چنين كنند، خداوند كسى را بر آنان مسلّط خواهد ساخت كه در نتيجه، خوارترين مردم خواهند شد. «١»
دست اندر كاران آن فاجعه بزرگ نيز گرفتار انتقام شدند و ذليلانه كشته شدند. به نقل شيخ مفيد، اخبار بسيارى وارد شده كه هيچ يك از قاتلان سيد الشهدا عليه السلام و اصحاب، از مرگ يا گرفتارى يا رسوايى نجات نيافتند و پيش از مردن، به كيفر (دنيايى) جنايت خويش رسيدند. «٢»
عبرت‌هاى نهفته در حادثه عاشورا، اگر بازشناسى و درمان نگردد، ممكن است همان خطر در كمين جامعه امروز ما و سر راه انقلاب و انقلابيّون ما نيز سبز شود.
آنچه عاشوراى جانسوز را پديد آورد، عبارت بود از: