سرنوشت و سرگذشت اقوام پيشين و اشاره به رمز و راز حوادث و قوّت‌ها و ضعف‌ها و برخوردارى‌ها و شكست‌ها و زوال‌ها دنبال مى‌كند.
حضرت امير (ع) نيز در نهج البلاغه به صورت مكرّر از فلسفه تاريخ و درس‌هاى حوادث و عبرت‌هاى تاريخى و بهره گرفتن از آنها ياد مى‌كند و به مطالعه و تأمّلِ همراه با آموختن و عبرت گرفتن از تاريخ دستور مى‌دهد. «١»
از اينكه امام حسين (ع) حركت تاريخى خويش در عاشورا را براى مردم اسوه و الگو معرفى مى‌كند: «و لكم فىّ اسوةٌ» «٢»
ضرورت درس آموزى و عبرت گيرى از اين حادثه روشن‌تر مى‌شود.
حادثه كربلا يكى از اين حوادثِ «الهام بخش»، و «عبرت آموز» است.
در عين حال كه براى همه حقجويان و عدالتخواهان و مبارزان راه حق وآزادى، يكى از غنى‌ترين منابع انگيزه‌آفرينى و الهام‌گيرى است، از نگاه ديگر يكى از تلخ‌ترين حوادث و دردناك‌ترين فجايعى است كه در تاريخ اسلام به دستِ امّت پيامبر پديد آمد و جا دارد دقيقاً مطالعه شود كه چه عواملى سبب شد چنان شود و به تعبير مقام معظم رهبرى: «٣»
ملّت اسلام جا دارد فكر كند كه چرا پنجاه سال بعد از وفات پيغمبر، كار كشور اسلامى به جايى رسيد كه همين مردم مسلمان، از وزيرشان، اميرشان، سردارشان، عالِمشان، قاضى‌شان، قارى‌شان گرفته تا اجانب و اوباشان در كوفه و كربلا جمع شدند و جگرگوشه‌