اگر در اينها شك داريد، آيا در اين هم شك داريد كه من پسر دختر پيامبر شمايم؟ به خدا قسم اكنون در روى زمين، پسر دختر پيامبرى جز من وجود ندارد. واى بر شما! آيا كسى را از شما كشته‌ام كه به خونخواهى آمده‌ايد؟ مالى را از شما برده‌ام؟ به قصاص جراحتى به جنگ من آمده‌ايد ....
و همه ساكت بودند؛ چون جوابى نداشتند و حجّت امام، تمام بود.
آنگاه حضرت، برخى از آنان را به نام صدا كردو فرمود آيا شما نبوديد كه برايم نامه نوشتيد و دعوت كرديد و گفتيد: ميوه‌ها رسيده است و نيروها مسلّحند ... و چون جوابى باز هم ندادند، امام به اردوگاه خويش برگشت. «١» از آن همه وجدان، تنها وجدان حرّ بيدار شد و به امام پيوست.
حجّت را حتّى بر ياران و همراهان خويش نيز تمام كرد، تا آنان كه مى‌مانند، از روى بصيرت و انتخاب آگاهانه بمانند. در طول راه، از اوضاع داخلى كوفه به آنان خبر داد، تا هركه مى‌خواهد، برگردد. شب عاشورا نيز به همراهان فرمود كه هركه بماند، فردا كشته خواهد شد. بيم دارم كه بعضى از شما از وضع فردا بى‌خبر باشند، يا بدانند و خجالت بكشند كه بروند. نيرنگ نزد ما خاندان حرام است. هركه دوست ندارد، برود؛ كه شب همچون پرده‌اى آويخته است ... و هركه مى‌خواهد جان خويش را در راه ما فدا كند و مواسات كند، بداند كه فردا در بهشت با ما است. «٢»
در همه صحنه‌هاى حق و باطل كه در پهنه زمين و زمان پيش مى‌آيد، آگاهان و پيشوايان بايد براى درج و ثبت در تاريخ از يك سو و براى بستن‌