ريشه عاشورا در سقيفه‌
بسيارى از حوادث، در ارزيابى بنيادين به ريشه‌هاى كهن‌ترى منتهى مى شوند كه گاهى فاصله زمانى بسيارى ميان آن دو وجود دارد، ولى علل و اسباب واسطه اى و ميانى متعدّدى آن دو را به هم متصّل مى‌سازد. اگر شناخت عميق و جريان شناسانه از حوادث باشد، هم بصيرت انسان را در تحليل وقايع مى‌افزايد، هم از تكرار برخى وقايع تلخ در دوران‌هاى بعدى جلوگيرى مى كند.
حادثه عاشورا يكى از اين گونه جريانات است كه ريشه آن به پنجاه سال قبل و به ماجراى غصب خلافت از خاندان پيامبر و بازيگرى با حاكميّت دينى و خلافت اسلامى باز مى گردد. آن جريان انحرافى كه درمسأله رهبرى و خلافت پيش آمد، به تدريج جامعه را از سرچشمه زلال مكتب دورساخت. دشمنان ديرين اسلام و پيامبر، كم كم قدرت يافتند و با استيلا بر سرنوشت مسلمين و حكومت، اهداف و نيّات شوم خود را تحقّق بخشيدند. اگر آن ستم نخستين نبود و گستاخى فاحش نسبت به پيامبر و خاندان گرامى او انجام نمى‌گرفت، كار امّت پيامبر به آنجا نمى‌رسيد كه عزيزترين چهره امّت اسلامى و يادگار معصوم پيامبر را در كربلا به شهادت برسانند و پس از آن قتل عام خونين، خاندان پيامبر را به اسارت ببرند.
لعنت‌هايى كه در زيارتنامه ها به «نخستين ظالم در حق محمد و آل محمّد» ديده مى‌شود، و لعنت بر آنان كه پايه و اساس ظلم بر اهل بيت را