پيام‌هاى تاريخى (تبيين)
مقصود از اين عنوان، تأثيرى است كه «عاشورا» در حركت‌هاى تاريخى، بينش تاريخى، تجزيه و تحليل حوادث، چه در زمان نزديك به عاشورا داشته، يامى‌بايست داشته باشد، چه تأثيرى كه در زمان‌هاى بعد تا عصر حاضر داشته و دارد يا مى‌تواند داشته باشد.
هر حادثه تاريخى، موجى از آثار و پيامدهاى مختلف بر مى‌انگيزد، يا حدّ اقل زمينه موج آفرينى در آن است؛ به شرط آنكه جوهره حادثه، هم شناخته و هم شناسانده شود. در اين صورت است كه تاريخ، از «نبش قبور» يا «غيبت مردگان» يا «نقّالى وقايع گذشته» در مى‌آيد و اهرمى حركت آفرين و منبعى الهام بخش مى‌گردد.
با اين توضيح، عنوانِ پيام تاريخى عاشورا تنها شامل پيام‌هاى صريح عاشورا به تاريخ آينده نمى‌شود، بلكه شناخت نيروى نهفته در بطن حادثه براى الهام گيرى در زندگى فردى و اجتماعى و درس‌هاى روشنگر به آيندگان را نيز در بر مى‌گيرد. با اين ديدگاه است كه عاشورا از حالتِ «حادثه‌اى در گذشته» درآمده، صورتِ «ذخيره‌اى از هدايت‌ها، درس‌ها و عبرت‌ها براى آيندگان» به خود مى‌گيرد و ما مى توانيم از عاشورا «پيام» بگيريم و «درس» بياموزيم و «عبرت» بگيريم كه بسى مهم‌تر است؛ نكته‌اى كه در سخنان ارزشمند و هشدار دهنده مقام معظم رهبرى مورد تأكيد مكرّر بود و فرمود: