«تصديق» و «تكذيب»، يكى را بر مى‌گزيدند و نوع گزينش بستگى به آن داشت كه به دعوت عقل و منطق پاسخ دهند يا كششش نفسانيات را بر نداى عقل، حاكم سازند.
ابليس، در برابر فرمان الهى، انتخاب بدى كرد و مطرود شد. مؤمنان و كافران نيز پيوسته در معرض آزمايش «بهْ گزينى» و «حسن انتخاب» بودند.
از حلقه‌هاى طولانى انتخاب‌هاى تاريخى عبور مى‌كنيم و به نهضت عاشورا مى‌رسيم. همه صحنه‌هاى اين قيام جاودانه، چه در جبهه حق و چه باطل، انتخاب بود، چه از سوى امام حسين عليه السلام و يارانش، چه از سوى عبيدالله بن زياد و فرماندهان و سربازانش. خود كوفيان نيز در معرض يك آزمايش بزرگ قرار گرفتند. انتخابِ يارى حسين عليه السلام هرچند به شهادت بينجامد، يا انتخاب زيستن و عافيت و فرمانبردارى از حكومت جور، هرچند به كشتن سيد الشهدا عليه السلام بيانجامد.
امام حسين عليه السلام مى‌توانست بيعت با يزيد را برگزيند و حادثه كربلا پيش نيايد، ولى شهادت را برگزيد، آن هم با لب تشنه. در روايت امام رضا عليه السلام آمده است كه فرشتگان الهى امام حسين عليه السلام را ميان دنيا و آنچه در آن است و پيروزى بر دشمن و ميان شهادت و پر كشيدن روحش به سوى ملكوت مخيّر ساختند، حضرت، شهادت را انتخاب كرد. «١»
در راه كوفه، وقتى همراهان امام از وضعيّت كوفه و سرانجام مبهم اين سفر آگاه شدند، عدّه‌اى كه از مدينه به همراه امام آمده بودند ماندند، ديگران پراكنده شده، از چپ و راست رفتند. «٢»