احمد بن محمّد بن عقيل‌
با آن‌كه نسب‌شناسان براى محمد بن عقيل فرزندى به نام احمد ذكر نكرده‌اند، «١» مامقانى وى را از فرزندان او قلمداد كرده و مادرش را امِ‌ولد «٢» دانسته است. «٣»
احمد در روز عاشورا با خواندن رجز زير به دشمن حمله برد:
الْيومُ اتْلُو حَسَبى‌ وَ دينى بِصارمٍ تَحْمِلُه يَمينى‌
احْمى به عَنْ سَيّدى وَدينى ابْنِ علىِ الطاهرِ الامينِ «٤»
«امروز، نژاد و كيش خود را با شمشير دستم معرفى كرده و با آن از دين و سرورم، پسر علىِ پاك و امين دفاع مى‌كنم.»
وى در اين نبرد دليرانه پيكار كرد. گروهى از دشمن را مجروح ساخت و شمارى را به خاك افكند. سرانجام، اسبش پى شد و در محاصره‌اى سنگين به شهادت رسيد. «٥»
احمد بن محمد الهاشمى‌
احمد بن محمّد، از شهيدان والا مقام حادثه خونين كربلا است. از هاشمى بودن شهرتش چنين برمى‌آيد كه وى از خاندان امام حسين عليه السلام بوده است ولى نگارنده مناقب او را از ياران آن حضرت قلمداد كرده است. «٦»
گرچه رجزش در عاشورا تشابه زيادى به اشعار احمد بن محمّد بن عقيل دارد، ولى معلوم نيست كه وى همان احمد بن محمّد بن عقيل باشد، زيرا فرزندان ابوطالب به‌