پژوهشى پيرامون شهداى كربلا - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٠

شما با پدر، برادر و پسر عموى من نيز چنين كرديد. فريب‌خورده آن است كه فريب شما را بخورد. شما در حقّ خويش به خطا رفتيد و بهره خويش را تباه ساختيد. هر كس پيمان بشكند به زيان خود شكسته است و خدا مرا از شما بى‌نياز خواهد ساخت. والسلام». «١»
حقيقت امر اين است با توجه به اوضاع و احوال حاكم بر جامعه اسلامى آن روز و شرايطى كه براى امام حسين عليه السلام پيش آمد، قيام آن حضرت امرى اجتناب‌ناپذير بود. به بيان ديگر مشى يزيد در برخورد با آن حضرت ايشان را بر سر دوراهى قرار داد: زندگى ذلت‌بار يا مرگ با عزت؛ و حسين عليه السلام بر مبناى آموزه‌هاى خانوادگى، دينى و سياسى خويش راه دوم را برگزيد و قيام كرد. چنان كه خود در روز عاشورا در اين باره فرمود:
«أَلا وانَّ الدَّعيَ ابْنَ الدَّعي قَدْ رَكَزَ بَيْنَ السِّلَّةِ وَالذِّلَةِ وهَيْهاتَ مِنَّا الذِّلَّةِ! يأَبىَ اللَّهُ ذلِكَ لَنا وَرَسُولُهُ وَالْمُؤمِنُون وحُجُورٌ طابَتْ وَطَهُرَتْ وَأنُوفٌ حَمِيَّةٌ وَنُفُوسٌ أَبِيَّةٌ مِنْ أَنْ نُؤثِرَ طاعَةَ اللِّئامِ عَلى مَصارِعِ الْكِرامِ»
آگاه باشيد كه اين زنازاد
پژوهشى پيرامون شهداى كربلا ٥٩ امام حسين عليه السلام‌
ه و پسر زنازاده مرا ميان دو چيز ثابت و ميخكوب كرده است؛ با شمشير جنگيدن و يا تن به خوارى دادن، چقدر ذلّت از ما دور است! خداوند و رسول او و مؤمنان زبونى را نمى‌پسندند؛ و دامن‌هاى پاك كه ما را در خود پرورده‌اند؛ و سرهاى پرغرور و جان‌هاى استوارى كه زير بار ستم نمى‌روند، بر ما نمى‌پسندند كه فرمانبردارى فرومايگان را بر قتلگاه كريمان ترجيح دهيم.
بيان كامل فلسفه قيام در آن شرايط چندان آسان نبود. اگر امام عليه السلام در برابر پرسشگران و معترضان مى‌فرمود كه قصد دارد جانش را فدا كند و زن و فرزندش را به اسيرى بسپرد و از اين راه به اسلام و تشيّع جانى تازه بخشد و حيات آن را براى هميشه تضمين كند، باورش براى عموم بسيار دشوار بود.
از اين رو حسين عليه السلام كه گويا جز كشته شدن براى خود مسيرى نمى‌ديد، مصلحت چنان ديد كه آرام و قرار نگيرد و انفعالى عمل نكند و حتى در شرايطى كه هيچ گونه اميدى به پيروزى نبود، دست از مبارزه برندارد. در شرايطى كه بنى‌اميه كمر به قتل او