خاطر ديگران خوار و ذليل مى‌گردانيد، آيا از اين كه شخصى مانند مسلم بن عوسجه را كشته‌ايد خوشحاليد؟ به خدا قسم او جايگاه بلندى در ميان مسلمانان داشت، در فتح آذربايجان ديدم كه او پيش از رسيدن سپاه اسلام، شش تن از كفّار را هلاك ساخت.
مسلم بن عوسجه به دست عبدالرحمن بن ابى خشكاره بجلى، مسلم بن عبدالله ضبابى و عبدالله ضبابى به شهادت رسيد «١». در زيارت ناحيه مقدسه از او چنين ياد شده است:
«السلامُ على مُسْلِم بْنِ عَوْسَجةِ الاسَدى .... وَ كُنْتَ اوّلُ مَنْ شَرَى نَفْسَه و اوَّلُ شهيدٍ شَهِدَاللّهَ ... فقال: يَرْحَمْكَ اللّهُ يا مُسْلِمَ بنِ عَوسَجِه و قَرَأَ «فَمِنْهُمْ مَن قَضَى نَحْبَه وَ مِنْهُم مَنْ يَنْتَظِر وَ مَا بَدَّلُوا تبديلا» لَعَنَ اللّهُ المُشتركينَ فى قَتْلِكَ.»
سلام بر تو اى مسلم فرزند عوسجه اسدى ... تو نخستين فداكار و شهيد راه خدا بودى ... سپس فرمود: «از مؤمنان كسانى هستند كه پيمان خود را به آخر بردند و در راه او كشته شدند و بعضى ديگر در انتظارند و هرگز تغيير و تبديل در عهد و پيمان خود ندارند «٢».» نفرين خدا بر كسانى كه در كشتن تو مشاركت كردند «٣».»
مسلم بن كثير اعرج‌
مسلم بن كثير اعرج، از طايفه ازْد «٤» و از ياران امام حسين عليه السلام است «٥». نام او در زيارت منسوب به ناحيه مقدسه امام عليه السلام، اسلم «٦» و در زيارت رجبيّه، سليمان ذكر شده است «٧».
به گفته برخى معاصران به نقل از الاصابه، وى فرزند كثير بن قليب صدفى ازدى اعرج كوفى مى‌باشد. او محضر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله را درك كرد و در فتح مصر حاضر شد «٨». ولى‌