کتاب غناء - فقیهی، محسن - الصفحة ١١٦ - کلام فقها درباره دلایل حرمت
اشکالات دِیدگاه محقّق خوِیِی رحمه الله
دِیدگاه محقّق خوِیِی رحمه الله سه اشکال دارد:
١ـ وِی محتوا را در پِیداِیش غناء، دخِیل مِیداند که اِین دخالت محتوا، مخالف با مبناِی خود او است.
٢ـ وِی درباره محتواِی باطل، تعبِیر مِیکند: «والمعاني المهيّجة للشهوة الباطلة»؛ بر اساس اِین تعبِیر، اگر محتواِی غناء، مهِیّج شهوت حقّ و صحِیح باشد، آِیا مِیتوان معتقد شد که اِین گونه از غناء، حلال است؟
٣ـ بر اساس دِیدگاه وِی، ملاک حرمت، کِیفِیتِی در غناء است که مناسب مجالس رقص و تلهِّی است و حال آنکه بر اساس ابتداِی سخنش که غناء را به تحرِیک شهوات باطل مِیدانست، اگر رقص و تلهِّی نِیز براِی لذّات حلال باشد، اشکالِی ندارد و باِید حلال باشد.
محقّق خوِیِی رحمه الله دو گونه غناء را در سخن خود تعرِیف مِیکند که در ِیکِی، لحن به همراه مادّه، حرمت را نتِیجه مِیداد و در گونه دوم، تنها لحن و سبک، موجب حرمت بود. گونه اولِی که وِی از غناِی حرام تصوِیر مِیکند، نمِیتوان دلِیلِی براِی حرمتش ِیافت؛ زِیرا اگر اِین گونه سبْک به اندازهاِی مناسب با مجالس اهل فسق و فجور باشد که نتوان به حلِّیت آن معتقد شد، جزء گونه دوم مِیشود و اگر لهوِی بودن سبک و لحن به اِین اندازه نرسِیده است، نمِیتوان دلِیلِی براِی حرمت آن ِیافت.١
دلاِیل دخالت لهو و بطلان در پِیداِیش غناء
شِیخ انصارِی رحمه الله معتقد است که حرمت غناء به پدِید آمدن وِیژگِی لهو و بطلان در آن است؛ پس ملاک حرمت غناء همِین قِید لهو بودن نوا و صدا است. مرحوم شِیخ براِی اِین ادّعا به رواِیاتِی استدلال مِیکند.
١ . ر.ک: المواهب، ص٥٤١.