کتاب غناء - فقیهی، محسن - الصفحة ٨٥ - دلایل حرمت فیالجمله
اشکال دوم سخن شِیخ انصارِی رحمه الله
واژه «احسنت» در رواِیت١ که از مصادِیق قول زور دانسته شده را نمِیتوان تنها ناظر به محتواِی باطل غناء دانست؛٢ ممکن است اِین قول زور (احسنت) واژه عامِی باشد که گاهِی در مقام تصدِیق محتوا و گاهِی در مقام تصدِیق کِیفِیت اداِی الفاظ و صداِی آوازخوان به کار برده مِیشود؛ زِیرا مِیتوان کِیفِیت را نِیز تأِیِید کرد.٣ انحصار کلمه «احسنت» در تأِیِید محتواِی باطل، ناصحِیح است؛ زِیرا رواِیت مِیتواند تأِیِید کِیفِیت را تحرِیم کند.
نقد و بررسِی اشکال
گرچه اِین اشکال، متِین است و واژه «احسنت»، هم مِیتواند ناظر به محتواِی باطل و هم کِیفِیت باطل باشد اما در جاِیِی که اِین واژه را براِی تأِیِید محتواِی باطل آوازِی به کار مِیبرند، ظهور سخن بِیشتر است؛ بنابراِین دِیدگاه شِیخ انصارِی رحمه الله صحِیحتر است و نمِیتوان به صرف اِین احتمال که واژه «احسنت»، هم مِیتواند ناظر به محتواِی باطل و هم کِیفِیت باطل باشد، سخن را مصروف به تأِیِید کِیفِیت نمود؛ زِیرا توجه به اِین که رواِیت در مقام تفسِیر قول زور و سخن لهوِی است، در تأِیِید محتوا ظهور مِیسازد.
اشکال سوم سخن شِیخ انصارِی رحمه الله
شِیخ انصارِی رحمه الله براِی اثبات اِینکه غناء از مقوله سخن است به رواِیتِی از امام سجاد ٧ استشهاد کرد: «سَأَلَ رَجُلٌ عَلِيَّ بْن الْحُسَيْن ٧ عَنْ شِرَاءِ جَارِيَةٍ لَهَا صَوْتٌ فَقَالَ: مَا عَلَيْكَ لَوِ اشْتَرَيْتَهَا فَذَكَّرَتْكَ الْجَنَّةَ».٤ شِیخ انصارِی رحمه الله معتقد است اِین رواِیت،
١ . وسائل الشيعة، ج١٧ ص٣٠٩، ح٢١.
٢ . شِیخ انصارِی رحمه الله از اِین رواِیت استفاده کرد تا ثابت کند موضوع رواِیات تفسِیرِی، محتواِی غناء است.
٣ . حاشِیة المکاسب، ج١، ص٣٠.
٤ . وسائل الشيعة، ج١٧، صص١٢٢ـ ١٢٣، ح٢.