کتاب غناء - فقیهی، محسن - الصفحة ٢٩ - تعریف سوم غناء
از اقسام غناء، مدّ ِیا ترجِیع وجود ندارد. شاِید وجود اِین دو قِید در سخنان فقها به اِین دلِیل باشد که متعارف غناء در عصر آنها مشتمل بر اِین دو قِید بوده؛ بنابراِین گمان کردهاند که مَد و ترجِیع، لازمه غناء است. همچنِین مطرب بودن فعلِی نِیز شرط در غناء نِیست و صوت، تا هنگامِی که در آن لطافت نباشد، غناء محسوب نمِیشود.١
تعرِیف دوم غناء
غناء، برگرداندن، تکرار و کشِیدن صوت است.٢
شِیخ انصارِی رحمه الله ذِیل اِین تعرِیف مِیگوِید: صِرف کشِیدن صدا بدون ترجِیع مطرب، ِیا با ترجِیع ولِی غِیرمطرب، سبب لهو بودن صدا نمِیشود و کسِی (مانند علّامه حلِّی در کتاب قواعد) که در تعرِیف غناء به بِیان «ترجِیع» بدون صفت «اطراب» بسنده کرده، ترجِیعِی را اراده نموده که مقتضِی اطراب باشد (ترجِیع طربآور).٣
تعرِیف سوم غناء
غناء به معناِی کشِیدن صوت مشتمل بر ترجِیع مطرب است ِیا آنچه در عرف، غناء نامِیده شود؛ هرچند که مطرب نباشد.٤
شهِید ثانِی رحمه الله در تعرِیف غناء مِیگوِید: غناء به معناِی کشِیدن صوتِی است که مشتمل بر ترجِیع مطرب باشد و برخِی از فقها، غناء را موکول به عرف کردهاند؛ پس آنچه نزد عرف،
١ . المکاسب المحرّمة، ج١، ص٣٠٦؛ ر.ک مصباح الفقاهة، ج١، ص٣١٠؛ المواهب: صص٥٤٥ ـ ٥٤٦.
٢ . قواعد الاحکام، ج٣، ص٤٩٥؛ إِیضاح الفوائد، ج٤، ص٤٢٣؛ رسالة فِی تحرِیم الغناء، ص٢٤؛ کشف اللثام، ج١٠، ص٢٩٣.
٣ . کتاب المکاسب، ج١، ص١٤٤.
٤ . الروضة، ج٣، صص٢١٢ـ٢١٣؛ رِیاض المسائل، ج٨، ص١٥٥.