کتاب غناء - فقیهی، محسن - الصفحة ١٨٥ - مستثنای هشتم سرود ویژه جنگ
برخِی از فقها نِیز معتقدند که در هلهله، اوزان غناء وجود ندارد و نمِیتوان هلهله را در زمره الحان اهل فسوق دانست تا آن را از مصادِیق غناء محسوب نمود؛ بنابراِین جواز هلهله بعِید نِیست و لااقلّ در صورت شک، حکم به اصل برائت (و جواز هلهله) مِیشود.١
بر اساس دِیدگاه صحِیح، اگر صوت لهوِی مطرب، بر هلهله صدق کند، حرام است اما در صورت شک، جاِیز است.
دِیدگاه دوم: منع
سِید لارِی رحمه الله به منع از صداِی هلهله زنان در مجالس شادِی معتقد است و حتِّی در عروسِی نِیز آن را ممنوع مِیداند.٢
اشکال اِین دِیدگاه، آشکار است؛ زِیرا تا زمانِی که هلهله، مصداق ِیکِی از عناوِین محرّم نباشد، نمِیتوان آن را حرام دانست.
مستثناِی هشتم: سرود وِیژه جنگ
سرودهاِی وِیژه جنگ و آنچه رزمندگان را در مِیدان جنگ، پُرتوان و نِیرومند مِیسازد، اگر سخنان وِیژه اهل فسق در آن باشد، حرام است.٣
اگر عنوان «صوت مطرب لهوِی» پدِید آِید، موضوع حرمت پدِید آمده است، وگرنه دلِیلِی براِی تحرِیم آن ندارِیم. درباره سرودهاِی جنگِی چهبسا بتوان ادّعا کرد که صوت لهوِی بهدلِیل وجود مِیدان جنگ و التهاب کارزار، پدِید نمِیآِید؛ پس مصداقِی از غناء وجود ندارد تا از حکم حرمت، استثنا شود.
١ . أنوار الفقاهة (کتاب التجارة)، ص٢٦٩.
٢ . التعلِیقة علِی المکاسب، ج١، ص١٥٨.
٣ . أنوار الفقاهة (کتاب التجارة)، ص٢٦٥.