عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٣٤ - حجاب نورانى و حجاب ظلمانى

الهيه و حكمت وضع احكام و انواع عبادات، تزكيه و تصفيه نفس و تهذيب روح و ايجاد عواطف و انس و محبت به نوع است و نيز مقصود از رسالت انبيا تشكيل مدينه فاضله و ايجاد جامعه بر اساس قسط و عدل و تأمين سعادت ملت با پياده كردن آثار روح و معنويت و صفا و وفا و حقيقت است و هم چنين منظور آن بزرگواران تعليم اخلاق و ادب و نشر علوم و معارف ربانى است و هم اين برنامه‌ها براى استكمال روح و باز غرض نهايى وصول به اين مقام است كه خلق خدا نخست عارف بالله شوند و سپس با سير و سلوك علمى و عملى به مراتب عاليه معرفت خدا رسند، تا آنجا كه محو موهوم كه عبارت از ماسوى الله است كرده و كشف و شهود كل الجمال حق و حقيقت كنند، آن حقيقتى كه منتهاى آمال عارفان است.

باز كميل عطش اشتياقش افزود و تقاضاى تشريح مقصود كرد، حضرت فرمود:

هتك الستر لغلبة السر

هتك يعنى: پرده دريدن و پرده برانداختن و چيزى كه پنهان در حجاب است آشكار ساختن، ستر به معنى پرده و هر ساترى، سر يعنى امر پنهان و پوشيده و چيز مخفى از افكار و ادراك.

شايد مقصود حضرت اين است كه آن كس كه جوياى مقام حقيقت و وصل و شهود حضرت احديت است، نخست به غلبه عشق هر پرده و هر مانع را از پيش نظر عقل وهمى براندازد و حجب نورانى عقل تا چه رسد به ظلمانى وهم همه را بردرد و در هيچ مرحله از سير الى الله باز نايستد و از هر حجاب نور و ظلمت خلقى و وصفى بگذرد، تا سر احديت بر روح او مسلط و تمام مشاعر و قواى ادراكى او را مقهور و مغلوب گرداند و حقيقت را به واسطه غلبه سر حق بر باطن عارف شهود كند.

در حالى كه عارف در فناى شهودى تمام مدارك حسى و عقلى او به واسطه مشاهده نور تجلى وجه الله تعطيل شود و از خويش فارغ و از وسوسه مشاعر حسى‌