قصه در قرآن
(١)
فهرست مطالب
٥ ص
(٢)
پيش گفتار
٩ ص
(٣)
1 واقعگرايى
٢٠ ص
(٤)
2 حقيقت گويى
٢١ ص
(٥)
3 پرورش صفات والاى انسانى
٢٢ ص
(٦)
4 حكمت آموزى
٢٣ ص
(٧)
اهداف داستان در قرآن
٢٤ ص
(٨)
1 اثبات نبوت
٢٥ ص
(٩)
2 يكپارچگى اديان آسمانى
٢٧ ص
(١٠)
3 ترسيم ريشه تاريخى اسلام
٢٩ ص
(١١)
4 همسانى سيره پيامبران و واكنش امتها
٢٩ ص
(١٢)
5 اميدآفرينى در دل پيامبر صلى الله عليه و آله و مؤمنان
٣٠ ص
(١٣)
6 بازگويى الطاف حق بر پيامبران
٣٢ ص
(١٤)
آزادى هنرى در داستان سرايى قرآن
٣٥ ص
(١٥)
1 ناديده انگاشتن عناصر تاريخى
٣٥ ص
(١٦)
2 گزينش حادثهها
٣٦ ص
(١٧)
3 آزادى در چينش صحنهها
٣٦ ص
(١٨)
4 نگريستن از زاويههاى گوناگون به يك حادثه
٣٨ ص
(١٩)
5 گزارشگرى و تصويرگرىهاى گوناگون از يك صحنه
٣٩ ص
(٢٠)
ترسيم حقايق در قالب داستان
٤٣ ص
(٢١)
دگرانديشهاى نوپيدا
٤٦ ص
(٢٢)
نكته
٥٧ ص
(٢٣)
سرگذشت پسران آدم
٦٢ ص
(٢٤)
داستان طوفان و كشتى
٦٥ ص
(٢٥)
سرگذشت عاد و ثمود و قوم هود
٦٦ ص
(٢٦)
ناقه صالح
٧٢ ص
(٢٧)
سرگذشت سدوم
٧٤ ص
(٢٨)
اصحاب كهف و رقيم
٧٦ ص
(٢٩)
اصحاب كهف
٧٩ ص
(٣٠)
1 مكان حادثه اصحاب كهف
٨٠ ص
(٣١)
2 زمان حادثه اصحاب كهف
٨٢ ص
(٣٢)
ذوالقرنين
٨٦ ص
(٣٣)
به سوى غروبگاه خورشيد
٩٧ ص
(٣٤)
غروب خورشيد در چشمهاى گل گون
١٠١ ص
(٣٥)
به سوى مطلع شمس
١٠٤ ص
(٣٦)
به سوى منطقه سد
١٠٨ ص
(٣٧)
يأجوج و مأجوج
١١٢ ص
(٣٨)
يأجوج و مأجوج در نگاه تاريخ
١٢١ ص
(٣٩)
مكان سد ذوالقرنين
١٢٤ ص
(٤٠)
تمدن بشر در روزگار ذوالقرنين
١٢٥ ص
(٤١)
1 نيروى انسانى
١٣٠ ص
(٤٢)
2 آهن
١٣٠ ص
(٤٣)
3 مواد سوختى
١٣١ ص
(٤٤)
4 مس
١٣٢ ص
(٤٥)
5 حيوانات باربر
١٣٢ ص
(٤٦)
6 تداركات
١٣٣ ص
(٤٧)
سد تاريخى كورش(ذوالقرنين)
١٣٥ ص
(٤٨)
انوشيروان و ساخت ديوار«دربند»
١٣٨ ص
(٤٩)
ديوار«دربند»
١٤٠ ص
(٥٠)
ترديدهايى درباره كورش بودن ذوالقرنين
١٤٣ ص
(٥١)
ذوالقرنين در روايات
١٤٧ ص
(٥٢)
ابهام زدايى از شخصيت كورش
١٤٩ ص
(٥٣)
كورش همان بنده نيك خدا
١٥٠ ص
(٥٤)
اعلاميه حقوق بشر كورش
١٥٥ ص
(٥٥)
اعلاميه كورش براى پايان اسارت يهود و بناى معبد مقدس
١٥٧ ص
(٥٦)
مذهب كورش و شواهدى بر ايمان او
١٥٨ ص
(٥٧)
نكته
١٦١ ص
(٥٨)
دليل عدم ثبت تاريخى سد به نام كورش
١٦٤ ص
(٥٩)
سد بزرگ مأرب
١٦٦ ص
(٦٠)
ويژگىهاى سد مأرب و سازنده آن
١٧٣ ص
(٦١)
ديوار بزرگ چين
١٨١ ص
(٦٢)
نگاهى گذرا به اسكندر مقدونى
١٨٧ ص
(٦٣)
نگاهى گذرا به زندگى بنى اسرائيل در مصر
٢٠٠ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص

قصه در قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣١ - ٥ اميدآفرينى در دل پيامبر صلى الله عليه و آله و مؤمنان

فُؤادَكَ وَ جاءَكَ فِي هذِهِ الْحَقُّ وَ مَوْعِظَةٌ وَ ذِكْرى‌ لِلْمُؤْمِنِينَ»[١].

در راستاى اين مقصود، گاه داستان گروهى از انبيا، همراه با فرجامِ شكست و نيستى تكذيب كنندگانِ آنان بيان شده است؛ همانند سوره عنكبوت كه اين حكايت را براى چند پيامبر ياد مى‌كند:

«وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً إِلى‌ قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِيهِمْ أَلْفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمْسِينَ عاماً فَأَخَذَهُمُ الطُّوفانُ وَ هُمْ ظالِمُونَ. فَأَنْجَيْناهُ وَ أَصْحابَ السَّفِينَةِ وَ جَعَلْناها آيَةً لِلْعالَمِينَ. وَ إِبْراهِيمَ إِذْ قالَ لِقَوْمِهِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اتَّقُوهُ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ... فَما كانَ جَوابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَنْ قالُوا اقْتُلُوهُ أَوْ حَرِّقُوهُ فَأَنْجاهُ اللَّهُ مِنَ النَّارِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ... وَ لُوطاً إِذْ قالَ لِقَوْمِهِ إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الْفاحِشَةَ ما سَبَقَكُمْ بِها مِنْ أَحَدٍ مِنَ الْعالَمِينَ ... إِنَّا مُنْزِلُونَ عَلى‌ أَهْلِ هذِهِ الْقَرْيَةِ رِجْزاً مِنَ السَّماءِ بِما كانُوا يَفْسُقُونَ. وَ لَقَدْ تَرَكْنا مِنْها آيَةً بَيِّنَةً لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ. وَ إِلى‌ مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً فَقالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ ارْجُوا الْيَوْمَ الْآخِرَ وَ لا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ. فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ. وَ عاداً وَ ثَمُودَ وَ قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ مَساكِنِهِمْ وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَ كانُوا مُسْتَبْصِرِينَ. وَ قارُونَ وَ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مُوسى‌ بِالْبَيِّناتِ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ وَ ما كانُوا سابِقِينَ. فَكُلًّا أَخَذْنا بِذَنْبِهِ فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنا عَلَيْهِ حاصِباً وَ مِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ وَ مِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنا بِهِ الْأَرْضَ وَ مِنْهُمْ مَنْ أَغْرَقْنا وَ ما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ»[٢].


[١] . هود، ١٢٠:« و از سرگذشت‌هاى پيامبران چيزى را براى تو حكايت مى‌كنيم كه دلت بدان استوار گردد. در اينها حقيقت براى تو آمده است و براى مؤمنان اندرز و تذكرى است.»

[٢] . عنكبوت، ١٤- ٤٠:« و به راستى، نوح را به سوى قومش فرستاديم، پس در ميان آنان ٩٥٠ سال درنگ كرد تا طوفان آنان را- در حالى كه ستمكار- بودند، فرا گرفت. او را با كشتى‌نشينان رهانيديم و آن را براى جهانيان عبرتى گردانيديم. هم‌چنين ياد كن ابراهيم را چون به قوم خود گفت:" خدا را بپرستيد و از او پروا بداريد. اگر بدانيد، اين كار براى شما بهتر است ..." و پاسخ قومش جز اين نبود كه گفتند:" بكُشيدش يا بسوزانيدش"، ولى خدا او را از آتش نجات بخشيد. آرى، در اين، براى مردمى كه ايمان دارند، قطعاً دلايلى است. هم‌چنين ياد كن لوط را هنگامى كه به قوم خود گفت:" شما به كارى زشت مى‌پردازيد كه هيچ يك از مردم زمين در آن كار بر شما پيشى نگرفته است ..." ... ما بر مردم اين شهر به سزاى فسقى كه مى‌كردند، عذابى از آسمان فروخواهيم فرستاد. و از آن شهر براى مردمى كه مى‌انديشند، نشانه‌اى روشن گذاشتيم و به سوى مردم مدين، برادرشان شعيب را فرستاديم. گفت:" اى قوم من، خدا را بپرستيد و به روز بازپسين اميد داشته باشيد و در زمين سر به فساد برمداريد." پس او را دروغ‌گو خواندند و زلزله آنان را فراگرفت و بامدادان در خانه‌هايشان از پاى درآمدند. عاد و ثمود را نيز هلاك كرديم. قطعاً، فرجام آنان از سراهايشان بر شما آشكار گرديده است. شيطان كارهايشان را در نظرشان بياراست و از راه بازشان داشت؛ با آن‌كه بينا بودند.

قارون و فرعون و هامان را نيز هلاك كرديم. به راستى، موسى براى آنان دلايل آشكار آورد، ولى آنها در زمين سركشى كردند[ اما] بر ما پيشى نجستند. هريك از ايشان را به گناهانشان گرفتار كرديم. بر برخى از آنان بادى همراه با شن فرو فرستاديم و از آنان كسانى بودند كه فرياد مرگبار فروگرفتشان و برخى از آنان را در زمين فرو برديم و بعضى را غرق كرديم. اين خدا نبود كه بر ايشان ستم كرد، بلكه خودشان بر خود ستم كردند.»