١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٥٨ - نقش غالیان در اشتهار تهمت غلو به جابر جعفی

بیت: دانسته است.[١] شبیری زنجانی نیز، او را شیعه دوازده امامی و دانا به اسرار امام باقر٧ معرفی کرده است.[٢]

وثاقت جابر جعفی نزد اکثر رجال شناسان امامی خود دلیل دیگری است بر رد شبهه غالی بودن وی. همان طور که آمد، رجالیان متأخر با دید انتقادی نسبت به نوشته‌های برخی متخصصان متقدم نگریسته‌اند و چون مستندی قوی در غالی دانستن جابر نیافته‌اند حکم به وثاقت جابر نموده‌اند.

ابعادی از چهره اسطوره‌ای جابر جعفی نزد غالیان

چنان که آمد، توجه جابر به باطن آیات و روایات سبب شد که او در میان غالیان منتسب به شیعه از محبوبیت خاصی برخوردار شود تا آن جا که غالیان خود را به وی منتسب می‌کردند و از وی به بزرگی یاد می‌نمودند.[٣] روایتی که به روشنی منشأ غالیانه‌ای دارد، مقام جابر را نزد امامان برابر با مقام سلمان نزد پیامبر٦ می‌داند؛[٤] چنان که مقام داوود بن کثیر رقّی غالی[٥] را مساوی با مقام مقداد ذکر کرده است.[٦]و[٧] غالیان کراماتی نیز به جابر نسبت داده‌اند.[٨]

روایات غیر معمول جابر جعفی در مورد معجزات پیامبر٦ و کرامات امامان:، نمونه‌های مشابهی در آثار فرقه‌های غالی افراطی دارد که از جریان اصلی شیعه امامی طرد شده بودند؛
برای مثال، می‌توان نمونه‌هایی را در کتاب الهدایة الکبری حسین بن حمدان خَصیبی ملاحظه کرد.[٩] مواردی هم درآثار غلات از جابر نقل شده است که در آثار جریان اصلی شیعه امامی، وارد نشده است.[١٠] علاوه بر این، در آثار غلات، افکار باطنی صرف[١١] مانند وجود پیشین ارواح


[١]. جوابات اهل الموصل، ص٢٥، ٣٥ - ٣٦؛ معجم رجال الحدیث، ج٤، ص٣٣٨.

[٢]. تنقیح المقال، ج١، ص٢٠٣؛ خاتمة مستدرک، ج٤، ص٢١٧ - ٢١٨.

[٣]. خلاصة الاقوال، ص٩٤؛ ر.ک: تنقیح المقال، ج٢، ص٢٠٣.

[٤]. خاتمة مستدرک، ج٤، ص٢١٨.

[٥]. همان، ج٤، ص١٩٧.

[٦]. رجال النجاشی، ص١٢٨.

[٧]. رجالابن داوود، ص٦١، ٢٩٩.

[٨]. منتهی المقال، ج٢، ص٢١٨.

[٩]. خلاصة الاقوال، ص٩٤.

[١٠]. بعض مثالب النواصب، ص٢٠٩؛ از آن جا که عبد الجلیل قزوینی رازی خود از پیروان برجسته مکتب مفید به شمار می‌رود از دیدگاه مثبت وی نسبت به جابر می‌توان استنباط نمود که نظر نهایی مفید در باب جابر جعفی، توثیق وی بوده است؛ ر.ک: مکاتب فقه امامی ایران...، ص٤٠ - ٤١، ٧٤.

[١١]. الوجیزه فی الرجال، ص٤٢؛ خاتمة مستدرک، ج٤، ص١٩٧، ٢١٨؛ معجم الثقات و ترتیب الطبقات، ص٢٥؛ الجامع فی الرجال، ج١، ص٣٥١ - ٣٥٣، ٩٢٩؛ ر.ک: «درنگی در شخصیت حدیثی جابر بن یزید جعفی»، ص١٠٨ - ١٠٩.