رسول خدا باشد از این حیث که اکرام فرزند اکرام پدر است، به اکرام آنان مأمور هستیم. شبیه این مطلب در روایاتی چون «أکرموا الضیف و لو کان کافراً» نیز آمده است. کافر از حیث کفر دشمن مسلمان محسوب می‌شود و شایسته اکرام نیست لکن از حیث مهمان بودن شایستگی این اکرام را پیدا می‌کند.[١]

صریح روایت نبوی «أکرموا ذریتی الصالحین لله و الطالحین لی» بر این نکته دلالت دارد که مراد از ذریه در این روایات مطلق سید علوی فاطمی است. اگر مراد رسول خدا در اینجا تنها ائمه معصومین از ذریه ایشان بود، در این صورت، سخن ایشان فایده‌ای نداشت؛ چرا که در وجوب تعظیم و مودت ائمه معصومین در میان امامیه هیچ اختلافی وجود ندارد و جزئی از ایمان است و آیه مودت و اخباری متعدد نزدیک به تواتر بر این مطلب دلالت دارند.[٢] تأکید بر قید علوی در بیان ذریه، دلالت بر انصراف آن از سایر ذراری علوی دارد و این انحصار از آن به دست می آید که بزرگداشت و دوستداری تنها به ذریه رسول خدا از اولاد امام علی٧ اختصاص دارد.[٣] مقصود از اولاد علوی نیز فرزندان و نوادگان ایشان از فاطمه٣ هستند. بعدها رسول خدا از این ذریه به العلویة الفاطمیة یاد کرده‌اند.[٤] البته این حکم در باب کسانی که از دایره اسلام خارج شده و به کفر گراییده باشند و همچنین کسانی با مخالفت با ائمه نمایند و آلوده به گناهان شده باشند، جاری نیست و این افراد از عموم ادله و اخبار این باب خارج هستند.[٥] همچنین حکم اکرام شامل سادات عقیلی، جعفری و علوی غیر فاطمی نیز نمی‌شود؛ چرا که اینان از ذریه رسول خدا و از زمره القربی در آیه مودت نیستند.[٦] در نتیجه، تعظیم و دوست داشتن ذریۀ نبوی علوی به حکم آیه مودت[٧]و روایات متعدد نبوی واجب است.[٨]

نتیجه

مهم‌ترین دلیل اهل بیت: در اثبات حجیت سنّت ایشان، بویژه در قرآن شناسی، دلیل وراثت کتاب است. در سایه سار این وراثت علم و عصمت نیز برای آنان ضرروت یافته است. اصل مبنای وراثت در قرآن گزارش و در روایات اهل بیت: مورد توجه و بسط قرار گرفته است. مقصود

[١]. عَنْ سُلَیمَانَ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ أَبِی عَبْدِ اللهِ٧ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَی «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْکِتابَ الَّذِینَ اصْطَفَینا مِنْ عِبادِنا»، فَقَالَ: أَی شَی‌ءٍ تَقُولُونَ أَنْتُمْ؟ قُلْتُ: نَقُولُ إِنَّهَا فِی الْفَاطِمِیینَ. قَالَ: لَیسَ حَیثُ تَذْهَبُ... ؛ سلیمان بن خالد گوید: از امام صادق٧ در باره قول خدای تعالی «آن گاه این کتاب را به کسانی که از میان بندگان خود انتخاب کرده‌ایم، به ارث دادیم» پرسیدم، فرمود: شما در این باره چه می‌گویید؟ عرض کردم: ما می‌گوییم: این آیه در باره فرزندان فاطمه٣ است. فرمود: چنان که تو پنداری نیست... ( الکافی، ج١، ص٢١٥).

[٢]. شرح أصول الکافی، ج٥، ص٢٨١- ٢٨٢.

[٣]. سعد السعود، ص١٠٧ - ١٠٨؛ المیزان، ج١٧، ص٥٠.

[٤]. المیزان، ج١٧، ص٤٤ - ٤٥.

[٥]. الحدائق الناظره، ج١، ص٢٧ - ٢٨.

[٦]. بنگرید: الحدائق الناظره، ج١، ص٢٧- ٢٨؛ وسائل الشیعه، ج١٨، ص٤٩، «باب وجوب الرجوع فی جمیع الاحکام الی الائمة»؛ البیان فی تفسیر القرآن، ص٢٦٧ - ٢٧٠.

[٧]. ر. ک: «الفوائد فی تعظیم الفاطمیین»، ص٣١٤.

[٨]. ر. ک: همان.