علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٣٦ - بررسی و تحلیل احادیث شیعه در باره قضا شدن نماز صبح پیامبر
حمزة بن طیار از امام صادق٧ نقل کرده است که به من فرمود: بنویس. پس به من املا کرد که از گفتههای ما این است که خدا بر بندگان به آنچه که به آنها داده و به آنان شناسانده، احتجاج میکند ...رسول خدا٦ از نماز صبح خواب ماند و خدا فرمود: من تو را به خواب میبرم و من تو را بیدار میکنم. پس هر گاه برخاستی، نماز بگزار تا مردم بدانند هرگاه این قضیه برایشان اتفاق افتاد، چگونه عمل کنند و چنین نیست آن گونه که میگویند؛ هرگاه شخص از نماز صبح خواب ماند، نابود شده است.
اگر وثاقت حمزة بن الطیار ثابت شود، این روایت موثق محسوب میشود؛ اما به لحاظ تردیدی که آیة الله خویی در باره نقل کشی ابراز داشته[١] و آن را بر پدرش محمد طیار تطبیق داده، نه بر خود حمزه،[٢] توثیق روایت کاری مشکل است. البته طبق نظریه معروف و مشهور، این حدیث به خاطر این که أبان بن عثمان از ناووسیه[٣] است، موثق تلقی شده است.
حدیث ٧.
و روینا عن جعفر بن محمد، عن أبیه، عن علی٧ أن رسول الله٦ نزل فی بعض أسفاره بوادٍ فبات فیه، فقال: من یكلؤنا اللیلة؟ فقال بلال: أنا یا رسول الله. فنام الناس جمیعاً فما أیقظهم إلا حر الشمس، فقال رسول الله٦: ما هذا یا بلال؟ فقال: أخذ بنفسی الذی أخذ بأنفاسكم یا رسول الله! فقال٦: تنحوا من هذا الوادی الذی اصابتكم فیه هذه الغفلة، فإنكم بتم بوادی الشیطان ثم توضأ و توضأ الناس و أمر بلالاً فأذن و صلی ركعتی الفجر ثم أقام فصلی الفجر؛[٤]
از امام علی٧ نقل شده که رسول خدا٦ در برخی سفرهایش در یک سرزمینی فرود آمد و در آنجا بیتوته کرد. سپس فرمود: چه کسی امشب عهده دار [فوت نشدن نماز] ما میشود؟ بلال عرض کرد: من ای رسول خدا. [آن گاه همه مردم با پیامبر خوابیدند و چیزی جز گرمای خورشید آنان را بیدار نکرد.پس رسول خدا٦ فرمود: ای بلال، این چه کاری است [که کردی]؟ بلال عرض کرد: مرا خواباند همان کسی که شما را خواباند. پس پیامبر فرمود: از این سرزمینی که این غفلت در آنجا به شما رسیده، دور شوید؛ زیرا شما در سرزمین شیطان خوابیدید. سپس پیامبر وضو ساخت و مردم وضو گرفتند. و آن گاه [به بلال] دستور داد [که اذان بگوید]. بلال اذان گفت. پیامبر دو رکعت نماز خواند. آن گاه برخاست و [قضای] نماز صبح را به جای آورد.
[١]. معالم العلماء، ص١٢٠.
[٢]. رجال ابن داود، ص٣٤٥.
[٣]. نقد الرجال، ص٤٢٧.
[٤]. الجعفریات، ص١٨٤.