عن سلمة بن محرز قال: سألت أباعبدالله٧ عن رجل وقع علی أهله قبل أن یطوف طواف النساء؟ قال: لیس علیه شیء. فخرجت إلی أصحابنا فأخبرتهم، فقالوا: اتّقاك، هذا میسّر قد سأله عن مثل ما سألت فقال له: علیك بدنة، قال: فدخلت علیه فقلت: جعلت فداك! إنّی أخبرت أصحابنا بما أجبتنی، فقالوا: اتّقاك، هذا میسّر قد سأله عمّا سألت فقال له: علیك بدنة، فقال: إنّ ذلك كان بلغه، فهل بلغك؟ قلت: لا، قال: لیس علیك شیء؛[١]

سلمه بن محرز گوید: از امام صادق٧ دربارۀ مردی سؤال کردم که پیش از آن که طواف نساء را به جا آورد، با زنش نزدیکی نموده، فرمود: چیزی بر او نیست. پس خارج شدم و این خبر را به اصحابم رساندم، آنها گفتند: امام نسبت به تو تقیه کرده است؛ [زیرا] میسّر همین سؤال را از ایشان پرسید و به او فرمود: بر او یک شتر چاق است [که کفاره بدهد]. [سلمه] گوید: بر امام داخل شدم و عرض کردم: فدایت شوم! من اصحابم را به جوابی که به من فرمودی خبر کردم و آنها به من گفتند: امام نسبت به تو تقیه کرده است، [زیرا] میسّر همین سؤال را از ایشان پرسید و به او فرمود: بر او یک شتر چاق است. امام فرمود: این مطلب به او (میسّر) رسیده بود [و بدان آگاه بوده] آیا به تو نیز رسیده بود؟ گفتم: نه، فرمود: بر تو چیزی نیست.

٢. معصوم٧ نسبت به سایر ویژگی‌های مخاطب خود حتی نسبت به وضعیت اقتصادی و توانایی او نیز آگاهی دارد و در مواردی بدون پرسش از این امر، حکم فقهی را در مورد مخاطب صادر می‌فرمایند:

عن خالد بیّاع القلانس قال: سألت أباعبدالله٧ عن رجل أتی أهله و علیه طواف النساء؟ قال: علیه بدنة، ثمّ جاءه آخر فقال: علیك بقرة، ثمّ جاءه آخر فقال: علیك شاة. فقلت بعد ما قاموا: أصلحك الله! كیف قلت علیه بدنة؟ فقال: أنت مؤسر و علیك بدنة و علی الوسط بقرة و علی الفقیر شاة.[٢]

خالد می‌گوید: از امام صادق٧ دربارۀ مردی سؤال کردم که با زنش نزدیکی کرده، در حالی که طواف نساء بر عهده‌اش بوده است؟ فرمود: بر او یک شتر چاق [به عنوان کفّاره] واجب است. سپس فرد دیگری آمد، به او فرمود: بر تو یک گاو است. سپس دیگری آمد، فرمود: بر تو یک گوسفند است. بعد از این که آنها رفتند، گفتم: خدایت صلاح نماید! چگونه فرمودی که بر او یک شتر چاق است؟ [امام] فرمود: تو توانگری و بر تو یک شتر چاق واجب است، و بر فرد متوسط یک گاو، و بر فقیر یک گوسفند واجب است.

[١]. المنهج الرجالی و العمل الرائد فی الموسوعة الرجالیة، ص٨٦.

[٢]. نهج البلاغه، حکمت ٢٨٧.