١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٧٥ - گونه شناسی روایات القرائات

 

دسته دوم: روایات فضایل، آداب تلاوت و احکام آیات و سور

٢٤روایت از روایات القرائات[١]؛ یعنی٣١/٣% کل روایات کتاب، در این دسته جای می‌گیرند. این‌ها نیز موضوعاً از روایات تحریف قرآن خارج هستند.

دسته سوم: روایات اختلاف قرائت

به نظر می‌رسد ٤٩٠ روایت از روایات کتاب گویای قرائت‌های اهل بیت باشند و ٥٨/٦٧% حجم آن را، چنین احادیثی اشغال کند. این قرائات گاه با الفاظی صریح و روشن ادا می‌شوند: مانند «کذلک نزلت»، «هکذا نزلت»، «ولکنّه نزلت»، «ما نزلت الّا هکذا»، «هکذا نزل به/
بها جبرئیل»، «نزل بها جبرئیل علی محمد هکذا»، «نزل جبرئیل بهذه الایة هکذا»، «نزلت هکذا»، «هکذا نزلت هذه الایة»، «هکذا نزلت به جبرئیل علی محمد و لکنّه حرّف فیما حرّف من
کتاب الله»، «انّما نزلت/انزلت»، «هکذا التنزیل/تنزیله»، «انّما تنزیلها»، «انّما هی»، «انّما
هو»، «قرأ»، «کان سمعته یقرأ»، «إقرأ» و «تلا» و گاه هم با الفاظی غیر صریح مانند: «قال» و «فی قوله عزّ و جلّ».

خود این روایات را می‌توان به لحاظ تفاوت با قرائت رایج و تغییرات رخداده در آن، به هفت دسته تقسیم کرد:

١. تغییر در تلفظ

٤٣ روایت از تغییر در تلفظ کلمات برخی آیات حکایت دارند.[٢] در همه این روایات با وجود تغییر در حرکات، اصل و جوهر قرآن حفظ شده است و این از تحریف مورد نزاع خارج است.[٣] افزون در برخی نقل‌های مشابه با این روایات، قرائت مشهور آورده شده است؛ برای نمونه درباره آیه ٤٢ سوره هود چنین آمده است: «و نادی نوح ابنهَ، ای ابنها و هی لغة طیء، یعنی ابن امرأته».[٤] در نقل تفسیر العیاشی و القمی همین نقل با قرائت مشهور آمده است.[٥] برخی از این قرائت‌ها در روایات دیگر کتاب، مطابق با قرائت مشهور آمده است؛ مثلاً آیة ٧ سورة ضحی به صورت «فاذا فرغت


[١]. همان، ح١٦٠، ٢٤٤، ٢٤٥، ٣٩٣، ٤٤١، ٤٧٦، ٥٠٤، ٦٠٢.

[٢]. همان، ح٢٥٥، ٤٠٤.

[٣]. همان، ح٢٣، ٢٧، ١٣١، ٢٠٦، ٢٢٨، ٣٦٦، ٤٣٧، ٥٤٤، ٥٤٨، ٥٧٠، ٦٦٢، ٦٧٥، ٦٧٦، ٧٠٤، ٧٢٢.

[٤]. همان، ح٤٤، ٥٢، ٨٨، ٩٢، ٩٨، ١١٨، ١٢٧، ١٦١، ١٧٠، ١٨٤، ١٨٩، ١٩١، ٢٠٠، ٢٠٣، ٢٠٤، ٢٠٥، ٢٢٥، ٢٣٣، ٢٧٠، ٢٧٩، ٢٩٥، ٢٩٩، ٣٣٣، ٣٤٠، ٣٥١، ٣٥٩، ٣٦٠، ٣٨٤، ٣٩٠، ٤٠٠، ٤٠٨، ٤٣١، ٤٥٠، ٤٦٨، ٤٧٢، ٤٨١، ٤٨٣، ٥٠٦، ٥٢٠، ٥٢٢، ٥٢٥، ٥٢٧، ٥٣٢، ٥٣٩، ٥٥٠، ٥٥٣، ٥٥٨، ٥٦٩، ٥٨٢، ٥٨٥، ٥٩٢، ٥٩٥، ٥٩٩، ٦٠٠، ٦١٠، ٦١١، ٦١٧، ٦٢٢، ٦٣٠، ٦٣٥، ٦٤٧، ٦٥١، ٦٧٧، ٦٧٩، ٦٨١، ٦٨٤، ٦٨٨، ٦٨٩، ٦٩٣، ٦٩٨، ٧٢٥.

[٥]. همان، ح١٨٦، ١٨٧، ٢٠٢، ٢٦٣، ٢٨٠، ٥١٧.