این روایت _ که در دعائم الاسلام نقل شده _ قطع نظر از اعتبار کتابکه در باره آن بحث‌هایی شده و برخی همانند علامه مجلسی روایات آن را تنها به عنوان مؤید قبول کرده‌اند[١] _ مرسل است و اعتبار کافی ندارد.

حدیث ٨.

و عنه [حسین بن سعید]، عن النضر بن سوید، عن عبدالله بن سنان، عن ابی عبدالله٧ قال: سمعته یقول: إن رسول الله٦ رقد فغلبته عیناه فلم یستقیظ حتی آذاه حَرُّ الشمس، ثم استیقض فعاد نادیه ساعة و ركع ركعتین، ثم صلی الصبح و قال: یا بلال ما لك؟ فقال بلال: ار قدنی الذی ارقدك یا رسول الله٦. قال: و كره المقام و قال نمتم بوادی الشیطان؛[٢]

عبدالله بن سنان می‌گوید: از امام صادق٧ شنیدم که فرمود: رسول خدا٦ خوابید و خواب بر او غلبه کرد؛ به گونه‌ای که بیدار نشد تا این که گرمای خورشید او را اذیت کرد. پس بیدار شد و به جایی که اصحابش بودند، برگشت و ساعتی ماند و دو رکعت نماز خواند؛ سپس نماز صبح خواند و به بلال فرمود: تو را چه شده [که ما را بیدار نکردی]؟ بلال گفت: همان کسی که شما را خوابانید، مرا خواباند. امام صادق٧ فرمود: پیامبر از آن وضعیت ناراحت شد و فرمود: شما در سرزمین شیطان خوابیدید.

بر اساس معیار‌های معمول، سند این حدیث، صحیح است.[٣] با توجه به آنچه ذکر شد، در هشت روایتی که وجود دارد، دو روایت بنا بر نظر مشهور صحیح هستند و یک حدیث نیز موثق است و دیگر احادیث اعتبار کافی ندارند.

دیدگاه موافقان و مخالفان

الف) موافقان

برخی از عالمان و صاحب نظران شیعه با ذکر این احادیث و استناد به آنها در بعضی از جاها به ظاهر، آنها را پذیرفته‌اند و برخی دیگر، ضمن پذیر‌ش مضمون این احادیث به بعضی از ایرادات وارد شده بر آنها نیز پاسخ داده‌اند.

برخی علما، مانند شهید اول،[٤] شهید ثانی،[٥] علامه مجلسی،[٦] شیخ بهایی،[٧] جواد

[١]. از آن جهت که روایات این کتاب از امام جعفر بن محمد٨ است، به الجعفریات معروف شده است و چون راوی این کتاب محمد بن محمد اشعث بوده، به نام الاشعثیات خوانده می‌شود.

[٢]. جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، ج٢١، ص٣٩٨.

[٣]. آیة الله داوری در کتاب اصول علم الرجال بین النظریة و التطبیق، ص٣٢٠-٣٢٩ به تفصیل در باره اعتبار کتاب و دیدگاه‌هایی که در این باره ذکر شده، بحث کرده است.

[٤]. مکارم الاخلاق، ص٣٨؛ مرآة العقول، ج١٥، ص٢٥٢.

[٥]. الکافی، ج٣، ص٢٩٤؛ مرآة العقول، ج١٥، ص١٠٤.

[٦]. مرآة العقول، ج١٥، ص٦٥.

[٧]. بحار الانوار، ج١٧، ص١٠٧؛ ج٨٤، ص٢٤؛ ج٨٥، ص٢٩٠.