اقتضا دارند که حالات معنوی و عبادی پیامبر٦ فوق دیگر مسلمانان بوده باشد و جامعه بشری هم به حق، همین توقع و انتظار را از ایشان به عنوان اسوه[١] و راهبر داشته و دارند.

اما بر خلاف این توقع و انتظار، در برخی روایات چنین آمده که در یکی از روزها نماز صبح آن حضرت قضا شده است؛ گرچه قضا شدن غیر عمدی نماز برای افراد عادی خطا محسوب نمی‌شود؛ اما قطعاً برای پیامبری که وظیفه سنگین رسالت و رهبری جامعه را بر عهده داشته و لحظه‌ای از یاد خدا غافل نبوده، چگونه ممکن است اتفاق افتاده باشد؟! آیا از دست دادن فضیلت نماز صبح، آن هم در بهترین زمان ذکر و یاد خدا _ که گاه برای افراد عادی هم سرزنش‌آور و مذمت آمیز است _ برای آن حضرت مایه سرزنش و مذمت و تنزل به درجه افراد معمولی نخواهد شد؟ آن هم کسی که نماز شب هم بر او واجب بوده است؟! آیا چنین باوری در باره ایشان با عقل سازگاری دارد؟ آیا روا دانستن این امر در باره آن حضرت، اعتراف به جواز وقوع سهو از ایشان را _ که با ادله نقلی و عقلی رد شده است _ به دنبال ندارد؟

از این رو، ضرورت دارد که به طور دقیق و همه جانبه به بررسی روایاتی که چنین مضمونی را در بر دارند، پرداخته و غبار از چهره حقیقت برداشته شود.

روایات در این باره و بررسی آنها

حدیث ١.

حدثنا الحسین بن أحمد بن ادریس، قال: حدثنا أبی، قال: حدثنا احمد بن محمد بن عیسی، قال: أخذنی محمد بن یحیی الخزار، قال: حدثنی موسی بن اسماعیل، عن أبیه، عن موسی بن جعفر، عن أبیه، عن آبائه، عن علی امیر المؤمنین٧ قال: إن یهودیاً كان له علی رسول الله دنانیز فتقاضاه، فقال له: یا یهودی! ما عندی ما أعطیك ... قال: فإنی لا أفارقك یا محمد! حتی تقضینی. فقال: إذاٌ‌ اجلس معك ... ثم قال علی٧: كان فراش رسول الله٦ عباءهً و كانت مرفقته أدم حشوها لیف، فثنیت له ذات لیلة، فلما أصبح قال: لقد منعنی الفراش اللیلة الصلاة، فأمر٦ أن یجعل بطاق واحد؛[٢]

امام موسی بن جعفر٧ از پدر بزرگوارش و ایشان از پدرانش و آنان از امیرالمؤمنین٧ نقل کرده است که فرمود: فردی یهودی چند دینار از رسول خدا٦ طلبکار بود و آنها را از آن حضرت درخواست کرد. پیامبر٦ به او فرمود: ای یهودی، چیزی ندارم که به تو بدهم ... یهودی گفت: ای محمد، پس من از تو جدا نمی‌شوم تا [دینارهایم را] پرداخت کنی. پیامبر فرمود: پس با تو می‌نشینم ... سپس امام علی٧ فرمود: فراش رسول خدا٦ یک عبا و متکایش از پوست و درونش لیف خرما بود. شبی فراش را برایش تا نمودند [و

[١]. ‌سوره بقره، آیه‌١١٥.‌

[٢]. ‌زبدة البیان، ص‌٦٩ ‌.