یکی از موضوعاتی که در برخی روایات آمده، این است که رسول خدا ٩ شبی برای انجام نماز صبح در خواب مانده و نماز آن حضرت قضا شده است. این مطلب _ که هم در احادیث شیعه و هم اهل سنت ذکر شده _ در این نوشتار، تنها از نگاه شیعه بررسی و تحلیل می‌شود. و ابتدا احادیث مورد نظر از لحاظ سندی بررسی شده، سپس با ذکر دیدگاه موافقان و مخالفان، مضمون روایات به نقد کشیده شده و در پایان، با توجه به شواهد و قراین موجود و نیز ادله کلامی اثبات گردیده است که محتوای آنها قابل پذیرش نخواهد بود.

کلید واژه‌ها: نماز صبح، قضا شدن نماز، پیامبر، تحلیل روایات.

درآمد

بنا به گفته قرآن، رسول خدا٦ بشری چونان سایر انسان‌ها با همان ویژگی‌های انسانی بوده است؛[٣] اما با این وجود از برجستگی‌های خاصی برخوردار بوده که دیگر انسان‌ها را توان دست یافتن به آنها نیست.[٤] از این رو، تکالیف و وظایف ویژه‌ای هم بر عهده آن حضرت سپرده شده که دیگر مسلمانان نسبت به آنها تعهد و الزامی ندارند.[٥] آن خصوصیات و مسؤولیت‌ها به طور طبیعی

[١] استاد یار دانشگاه ایلام، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.

[٢] استادیار دانشگاه ایلام، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.

[٣]. ‌زبدة البیان، ص‌١٩٦‌.

[٤]. ‌سوره بقره، آیه‌٢٢٢‌.

[٥]. ‌مجمع الفائدة، ج‌ ‌١، ص‌٩٣‌.