هدایت است، نه فاسقان؛ هر چند که فرد مدعی از نزدیکان نسبی انبیا باشد، لکن هدایت یافته نباشد، لیاقت وراثت کتاب را ندارد. امام٧ در حقیقت با استناد به آیات مذکور صرف رابطه نسبی با پیامبر٦ را برای احراز مقام وراثت قرآن ناکافی دانست و هر گونه توهمات رایج در این باره را مردود اعلام کرد. در مقابل، هادیان برگزیده(الْمُصْطَفَینَ الْمُهْتَدِینَ[١]) را وارثان حقیقی کتاب معرفی نمود.

کاربرد کلمه الْمُصْطَفَینَ اشاره به نوعی برگزیدگی خاص دارد که از سوی خداوند انجام می شود و از طریق پیامبر اعلام می‌گردد. همچنین حضرت با استناد به این آیات، سنّت الهی در گزینش وارثان کتاب و نبوت در انبیاء سلف را گوشزد نمود و وراثت عترت را با آن همانند سازی کرد. در حقیقت، آن امام همام، غیر مستقیم به عالمان اهل سنّت گفت چطور وارثانی هستید که از به ارث بردۀ خود آگاهی ندارید؟ شما اگر وارثان حقیقی این کتاب هستید، چرا از مقصود آیاتش آگاه نیستید؟ و پرسش‌هایی از این دست.

آستان آمرزش، کشتی نجات، پناهگاه امت اسلامی

در برخی از روایات بعد از تأکید بر انحصار آیه وراثت در شأن عترت، توصیفاتی از منزلت معنوی و ملکوتی عترت در میان امت تصویر شده است که نمودها و نشانه‌هایی از آثار وراثت کتاب در باره عترت است. از جمله این روایات سخنی از امام باقر٧ در پاسخ به پرسش ابا اسحاق سبیعی از حقیقت آیه وراثت است که حضرت پس از تأکید بر اختصاص آیه در شأن اهل بیت، مقام وراثان قرآن را چنین توصیف می‌کند:

... ابا اسحاق، به وسیله ما خدا عیب و ننگ را از شما برطرف نمود و به واسطه ما رشته خواری و ذلت را از گردن شما برداشته و به وسیله ما خدا گناهانتان را می‌بخشد؛ به ما می‌گشاید و به ما ختم می‌کند؛ نه به وسیله شما؛ ما پناهگاه شما هستیم؛ هم چون غار اصحاب و کهف و کشتی نجات شماییم؛ مانند کشتی نوح و درب حطه شما هستیم؛ مانند باب حطه بنی اسرائیل.[٢]

در این روایت ویژگی‌های شخصیتی و اوصاف وجودی یاد شده با روایات نبوی چون حدیث سفینه، باب حطه، کهف ... در تبیین منزلت اهل بیت در میان امت اسلامی دارد. در حقیقت امام باقر٧ بین گروه سابقان بالخیرات و عترت نبوی قایل به این همانی شده و به صورت تلویحی،

[١]. أَمَّا السَّابِقُ بِالْخَیرَاتِ فَعَلَی بْنُ أَبِی طَالِبٍ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَینُ وَ الشَّهِیدُ مِنَّا أَهْلَ الْبَیتِ... ؛ سابق بخیرات علی بن ابی طالب و حسن و حسین و شهید از ما خانواده است (سعد السعود، ص١٠٧ - ١٠٨.)

[٢]. السَّابِقُ بِالْخَیرَاتِ الْإِمَامُ فَهِی فِی وُلْدِ عَلِی وَ فَاطِمَةَ٨؛ سابق به خیرات امام است. و امام تنها در فرزندان علی٧ و فاطمه٣ است (بصائر الدرجات، ص٦٥)