١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٩٤ - بررسی دو نظریه دربارۀ «وارثان برگزیدۀ قرآن»(با تأكید بر احادیث امامیه)

فیهم انهم أورثهم الکتاب و انهم السابقون بالخیرات» شمارگان روایات تفسیرگر آیۀ وراثت کتاب به بیست روایت رسیده است.[١] کلینی نیز در اصول الکافی، باب«فی أنّ من اصطفاه الله من عباده و أورثهم کتابه هم الأئمة علیهم السلام» را به همین امر اختصاص داده است.[٢] شیخ صدوق نیز در آثار متعدد روایی خود همچون كمال الدین وتمام النعمة[٣]، عیون أخبار الرضا٧[٤]، معانی الأخبار[٥]، احادیث مرتبط با این آیه را گزراش کرده و در اثر کلامی خود الاعتقادات _ که به مشرب نقلی در بیان اعتقادات امامیه نگاشته است _ وراثت کتاب از سوی امامان را از اعتقادات شیعه دانسته و مفاد آن را به روایات ذیل آیۀ وراثت کتاب استناد داده است.[٦] با بازیابی برخی از اصول اولیه روایی امامیه نیز احادیثی از تفسیر این آیه هم اکنون به دست ما رسیده است.[٧] در تفاسیر مأثور متقدم نیز روایات تفسیری متعددی ذیل آیه گزارش شده[٨]، و حویزی آنها را یکجا گرد آورده است.[٩] سید هاشم بحرانی نیز در غایة المرام ضمن اختصاص بابی مستقل به گزارش روایات تفسیری آیۀ وراثت، دو روایت از آنها را منقول از امام علی[١٠]٧ از طریق عامه و هجده روایت دیگر را منقول از خاصه دانسته است.[١١] در دوره متأخر نیز علامه مجلسی[١٢] و شیخ حر عاملی[١٣] مجموع روایات تفسیرگر آیه وراثت را در آثار خود گزارش کرده‌اند.

تواتر معنوی و استفاضه

سید بن طاووس در اعتبارسنجی اسنادی روایات تفسیری آیۀ وراثت تأکید دارد که مضمون مشترک آنها با بیش از بیست طریق از اهل بیت :نقل شده است.[١٤] میرزای نوری همین بیان را


[١]. هر چند حضرت زهرا٣ دارای مقام عصمت است، لکن چون امام نیست، تخصصاً از بحث ما خارج است.

[٢]. «تطور الفقه عند الشیعه فی القرنین ٤و ٥»، ص٢٦.

[٣]. معانی الأخبار، باب معنی الظالم لنفسه والمقتصد والسابق، ح٣، ص١٠٥؛ الکافی، ج١، ص٢١٥؛ تفسیر أبی حمزة الثمالی، ص٢٧٧ - ٢٧٨.

[٤]. تحف العقول، ص٤٢٥ - ٤٢٦؛ الأمالی، ص٦١٥ - ٦١٧.

[٥]. به اختصار در ادامه از آیات سی و یک و سی و دو سوره فاطر به آیۀ وراثت کتاب یاد می‌کنیم.

[٦]. البته تا جایی که جستجو شد، روایتی از امام حسن٧ و امام حسین٧ در این موضوع یافت نشد.

[٧]. بصائر الدرجات، ص٦٤ - ٦٨. ؛ الکافی، ج١، ص٢١٤ - ٢١٥.

[٨]. غایة المرام و حجة الخصام فی تعیین الامام من طریق الخاص و العام، ج٤، ص٣٦.

[٩]. تحف العقول، ص٤٢٥- ٤٢٦.

[١٠]. بصائر الدرجات، ص٦٤- ٦٨.

[١١]. الکافی، ج١، ص٢١٤ - ٢١٥.

[١٢]. کمال الدین و تمام النعمة، ص٩٧ - ٩٩، ص١١٧.

[١٣]. عیون أخبار الرضا٧، ج٢، ص٢٣٤، ح ٥.

[١٤]. معانی الأخبار، ص٩٣، باب معنی الآل، ح١؛ ص١٠٤، باب معنی الظالم لنفسه، ح٢.