تفسیری نبوی از این آیه را بیان کرده است. روایات نبوی استناد شده همگی در یک چیز مشترک هستند و آن این که عترت نبوی به فرمایش خود پیامبر٦ به سان کشتی نوح مایه نجات و هدایت امت اسلامی است و باید در تاریکی‌ها و گمراهی‌ها به آن تمسک جست. از جمله این تمسک‌ها بهره جستن از نظر آنان در شناخت قرآن است؛ مخصوصاً در مواردی که محل اختلاف است. این روایات به طور ضمنی دانش و اشراف عترت به کتاب و سنّت نبوی را اثبات می‌کنند در غیر این صورت توصیه نبوی به تمسک بر آنان لغو و باطل خواهد بود. باب حطه همان دروازه اریحا یا بیت المقدس بود که بنی اسرائیل باید با فروتنی و آمرزش‌خواهی وارد آن می‌شدند. امت اسلامی نیز باید با تواضع به مودت اهل بیت متمسک و متوسل شوند تا از رحمت و آمرزش پروردگار بهره‌مند گردند.[١]

اسقامت و عدم تساهل در تبلیغ دین

در برخی از روایات کارکرد اجتماعی وارثان قرآن در عرصه‌های حیات جمعی مسلیمن بازگو شده است. در تبیین این بُعد از رسالت وارثان به وظایفی چون دعوت به صراط الهی، امر به معروف و نهی از منکر، عدم حمایت از گمراهان و خائنان، [٢]و جهاد حماسی در دعوت به خدا[٣] اشاره شده است. مجموعه ویژگی‌های یاد شده بر استقامت وارثان کتاب در دعوت به سوی حق و عدم تساهل آنان در این مسیر دلالت دارند و خود معیارها و نشانه‌هایی برای شناخت آنان در گسترۀ تاریخ اسلام به شمار می‌آیند. روشن است که توصیفات گفته شده برای وارثان تنها در پرتو شناخت صحیح آنان از کتاب و سنّت نبوی حاصل می‌شود و الا ممکن است به جای صراط الهی مردمان را به سوی گمراهی هدایت کند. بر همین اساس محققان امامیه بر این نکته تأکید دارند که عمومات روایات متکثر دلالت دارند که امام از طریق قرآن بر همه چیز اشراف علمی دارد و آن را از قرآن استخراج می‌کند.[٤]بدون چنین معرفتی از کتاب و سنّت هر نوع فراخوانی به سوی حق، گام نهادن در وادی ضلالت خواهد بود، همان گونه که امام صادق٧ عملکرد برخی از این مدعیان اصلاحگر از فاطمییان را نقد و طرد نمود.

نقد فاطمییان

شایان ذکر است برخی از گروه‌های داخلی شیعه در عهد معصومین: سعی در انحصار آیۀ وراثت کتاب در شأن فاطمیین(عموم فرزندان فاطمه٣) داشتند که با نفی و ابطال معصومان رو

[١]. المیزان، ج١٧، ص٤٩.

[٢]. «تشیید المراجعات و تفنیید المکابرات(١٥)»، ج٥٩، ص٦٢.

[٣]. اهل البیت: فی مکتبة العربیة، ص٥٨.

[٤]. سنن الإمام علی٧، ص٥٢.