موسوعة الإمام الخميني 47 (سرّ الصلوة) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٥٠ - وصل حديث شريف مصباح الشريعة در بيان حقيقت تشهّد

كه باب عبادات باب ثناى مقام ربوبيت است، هر يك به اسمى يا اسمائى.

و اما آداب آن، بلكه ادب جميع عبادات، عمده اش آن است كه در اين كلام شريف اشاره به آن شده كه مواظبت حالات قلبيه و سَرَيانِ عبوديت در سرّ باشد تا آن‌كه ادعاى بى‌مغز نباشد. و بايد انسان سالك جهد كند كه اذكار و دعاوى لسانى را به قلب رساند و قلب را متذكّر و عابد كند كه اگر آن قيام به عبوديت كرد، جميع قواى مملكت و جنود ظاهره و باطنه قيام به عبوديت كنند. پس در اول امر، قلب متذكّر به ذكر لسان است؛ و در آخر امر، زبان و ساير جوارح ترجمان قلبند.

پس از آن، در ذيل حديث، دستور تحصيل مقام شكر دهد؛ و پس از آن، مقام رضا را تلقين فرمايد، كه هر يك را بيان طولانى مى‌باشد كه اين مقام گنجايش آن را ندارد.

و از آداب مهمّه تشهّد و سلام، كه خاتمه صلات است، معرفت حرمت رسول اكرم ختمى صلّى اللَّه عليه و آله است؛ كه بنده سالك بايد به قلب بفهماند كه اگر كشف تامّ آن سرور نبود، كسى را راه به عبوديّت حق و وصول به مقام قرب و معراج معرفت نبود؛ پس، آنچنان كه در اول نماز رفيق و مصاحب راهِ معرفت و معراجِ حقيقتْ آن سرور و معصومين از ائمه طاهرين بودند، منتهاى سفر نيز بايد تذكّر داشت كه آنها اولياى نعم و وسائل وصول اهل معرفت و وسايط نزول بركات و تجلّيات حضرت ربوبيت جلّت عظمته هستند: لولاهم ما عبد الرحمان وما عرف الرحمان‌ [١].

[١] «اگر ايشان نبودند، خداوند رحمان پرستش نمى‌شد و خداوند رحمان شناخته نمى‌شد».