موسوعة الإمام الخميني 47 (سرّ الصلوة) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٣٧ - سجده اهل معرفت و مراتب آن به حسب احوال علماء باللّه

عنايتى نمايد و نفخه حياتى به قلوب مرده ما دمد و بارقه ملكوتيه‌اى به دل افسرده ما بخشد، تا در بقيه عمر جبران ايّام گذشته كنيم و از بعض اسرار نماز اهل نياز برخوردار شويم.

[سجده اهل معرفت و مراتب آن به حسب احوال علماء باللّه‌]

بالجمله، سجده نزد اهل معرفت و اصحاب قلوب، چشم فروبستن از غير و رخت بربستن از جميع كثرات حتى كثرت اسماء و صفات و فناى در حضرت ذات است. و در اين مقام نه از سمات عبوديّت خبرى است و نه از سلطان ربوبيت در قلوب اولياء اثرى؛ و حق تعالى خود در وجود عبد قائم به امر است:

فَهُوَ سَمْعُهُ وَ بَصَرُهُ بَلْ لاسَمْعَ وَلا بَصَرَ وَلا سَماعَ وَلا بَصيرَةَ؛ وإلى‌ ذلِكَ الْمَقامِ تَنْقَطِعُ الْإشارَة [١].

و از براى آن، به حسب احوال علماء باللَّه مقامات و مراتبى است كه به طريق كلّى و اجمال:

يكى، مقام ادراك اين مقام است علماً و فكراً، به طريق تفكّر و قدم برهان و علم. و اين مرتبه اصحاب حجاب اعظم است كه علماء و حكماء هستند.

دوّم، مقام ايمان، و كمال آن اطمينان است. و اين مقام مؤمنين و ارباب يقين است.

سوّم، مقام اهل شهود و اصحاب قلوب است كه به نور مشاهده، فناى مطلق را مشاهده كنند و حضرت توحيد تامّ در قلب آنها تجلّى كند.

چهارم، مقام اصحاب تحقّق و كمّل اولياء است كه متحقّق به مقام وحدت صرف شوند و كثرت‌ قابَ قَوْسَيْنِ‌ از ميان برخيزد و به هويت ذاتيه با جميع‌

[١] «پس او گوش او و چشم اوست، بلكه نه گوشى هست نه چشمى، نه شنيدنى و نه ديدنى. و به سوى اين مقام راه اشاره بسته است».