موسوعة الإمام الخميني 47 (سرّ الصلوة) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٧ - فرق بين ادراك عقلى و ايمان قلبى

مرتبه اطمينان برايش حاصل مى‌شود و دل او به هيچ وجه از آن نمى‌لرزد و شجاعانه اقدام به امر مى‌كند. و همين‌طور است حال جميع حقايق دينيّه و مطالب برهانيه يقينيّه كه مرتبه ادراك عقلى در آنها غير از مرتبه ايمان و اطمينان است. و تا طالب حق و جوينده حقايق با رياضات علميه و عمليه و تقواى كامل عملى و قلبى خود را به اين مرتبه نرساند، صاحب قلب نشده؛ و اوّل مرتبه قلب، كه يكى از لطايف الهيّه است، براى او حاصل نشده و به خلعت ايمان مخلّع نشده؛ بلكه به مقتضاى حديث شريف: «الصَّلاةُ مِعْراجُ الْمُؤْمِن» [١] و حديث شريف: «الصَّلاةُ قُرْبانُ كُلِّ تَقيّ» [٢]. ممكن است گفت كه انسان تا به مرتبه ايمان و تقوا نرسيده، صلاة معراج و مقرّب او نيست، و باز شروع به سلوك و سير الى اللَّه نكرده و مقيم در بيت نفس است.

و طايفه ديگر آنانند كه علاوه بر آن‌كه اين حقايق را به مرتبه قلب رسانده و به مقام كمال اطمينان رسيدند، با مجاهدات و رياضات به مرتبه كشف و شهود رسيدند و حقايق را با چشم ملكوتى و بصيرت الهيّه به مشاهده حضوريه و حضور عينى دريابند. و از براى اين سالكان نيز مراتبى است كه تفصيل آن از حوصله اين اوراق خارج است. و اين طايفه، از اهل شهود و كشف، حضور قلبشان در عبادت، عبارت از آن است كه جميع حقايقى را كه صورت عباداتْ كاشف آنهاست، و اسرارى را كه اوضاع و اقوال عباداتْ مظاهر آنهاست، بالعيان مشاهده كنند؛ پس در وقت تكبيرات افتتاحيه، كشف حجب سبعه بر آنها

[١] «نماز معراج مؤمن است». (الاعتقادات، علّامه مجلسى، ص ٣٩)

[٢] «نماز وسيله نزديك شدن هر شخص پرهيزكار (به خدا) است.» (الكافي، ج ٣، ص ٢٦٥، «كتاب الصلاة»، «باب فضل الصلاة»، حديث ٦؛ نهج البلاغة، ص ٤٩٤، حكمت ١٣٦)